İzmit Körfezi’nin temizlenmesi için denizin dibinden çıkarılan çamur, bu kez deniz yaşamını desteklemek amacıyla yeniden Körfez’e döndü. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Kocaeli Üniversitesi iş birliğinde yürütülen çalışmada dip çamuru, seramik yapay resiflerin üretiminde kullanıldı.
“Kenar Etkisi – Değirmendere Kıyı Arayüzünde Sanat Temelli Ekolojik Restorasyon” projesi kapsamında hazırlanan resifler, DESSAT dalış ekibinin desteğiyle Değirmendere’de denize indirildi.
YÜZDE 65’İ DİP ÇAMURUNDAN ÜRETİLDİ
Projenin en dikkat çeken ayrıntılarından biri, İzmit Körfezi’nden çıkarılan dip çamurunun yeniden kullanılma oranı oldu.
Proje Araştırmacısı Doç. Dr. Nermin Demirkol, dip çamurunun kimyasal özelliklerinin incelenmesinin ardından farklı seramik reçeteleri geliştirildiğini belirtti. Yapılan çalışmalar sonucunda yüzde 65’e kadar dip çamuru içeren reçetelerle üretim gerçekleştirilebildiğini söyledi.
Ortaya çıkan seramik yapay resiflerin deniz canlılarının tutunabileceği ve barınabileceği yeni yaşam alanları oluşturması hedefleniyor.
2,4 MİLYON METREKÜP ÇAMUR KÖRFEZ’DEN ÇIKARILDI
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Birol Balcı, İzmit Körfezi’nde bugüne kadar gerçekleştirilen çalışmalarla ilgili rakamları da paylaştı.
Balcı, Dip Çamuru Temizleme Projesi kapsamında 2,4 milyon metreküp dip çamurunun deniz ekosisteminden uzaklaştırıldığını belirtti.
Körfez’den çıkarılan çamurun Kocaeli Üniversitesi akademisyenleriyle yapılan çalışmalar sonucunda seramikle birleştirilerek hem yapay resiflere hem de sanat eserlerine dönüştürüldüğünü ifade etti.
KÖRFEZ’E 300 YAPAY RESİF YERLEŞTİRİLDİ
İzmit Körfezi’nde deniz yaşamının desteklenmesi amacıyla yürütülen diğer çalışmalara da değinen Balcı, bugüne kadar Körfez’e 60 bin yavru kalkan, levrek ve çupra balığı bırakıldığını söyledi.
Eskihisar, Ulaşlı ve Darıca açıklarına ise toplam 300 yapay resif yerleştirildiğini belirten Balcı; deniz yüzeyi temizliği, bilimsel izleme, acil müdahale, dijital ikiz ve balıklandırma çalışmalarının da sürdüğünü kaydetti.
BİLİM, SANAT VE ÇEVRE DEĞİRMENDERE’DE BULUŞTU
Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi yürütücülüğündeki proje, Kocaeli Üniversitesi BAP Marmara Denizi ve Sürdürülebilir Yaşam Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında gerçekleştirildi.
Projede Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Değirmendere Sualtı Topluluğu (DESSAT) iş birliği yaptı.
Programa Gölcük Kaymakamı Müfit Gültekin, Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Kocaeli Üniversitesi yöneticileri, akademisyenler, sanatçılar, proje araştırmacıları, DESSAT üyeleri, öğrenciler, çevre gönüllüleri ve vatandaşlar katıldı.
SEZER: “HEDEFİMİZ TEMİZ BİR KÖRFEZ”
Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, programda yaptığı konuşmada hedeflerinin temiz bir İzmit Körfezi olduğunu belirtti.
Kocaeli’de biyolojik arıtmanın yüzde 100 oranına ulaştığını söyleyen Sezer, azot ve fosforun da arıtıldığı ileri biyolojik arıtmada bu oranın yüzde 100’e yaklaştığını ifade etti.
PROF. DR. SARI: “O ÇAMURU BİZ GÖNDERDİK ORAYA”
Proje Danışmanı Prof. Dr. Mustafa Sarı ise Marmara Denizi üzerindeki insan kaynaklı baskıya dikkat çekti.
Dip çamurunun oluşumunda insan faaliyetlerinin etkisine vurgu yapan Sarı, “O çamuru biz gönderdik oraya” dedi.
Sarı, bugün yeniden değerlendirilen malzemenin insan faaliyetlerinin bir sonucu olduğunu belirterek yapılan çalışmayı geçmişteki çevresel sorunların telafisine yönelik bir adım olarak değerlendirdi.
RESİFLER DEĞİRMENDERE’DE DENİZE İNDİRİLDİ
Programın ardından dip çamurundan üretilen seramik yapay resifler, DESSAT dalış ekibinin desteğiyle Değirmendere’de denizle buluşturuldu.
Sanatçılar ve proje araştırmacıları tarafından hazırlanan resiflerin, deniz canlılarının tutunabileceği ve barınabileceği yeni mikrohabitatlar oluşturması amaçlanıyor.
ŞİMDİ DENİZİN ALTINDAKİ DEĞİŞİM İZLENECEK
Projenin bilimsel ayağı resiflerin denize indirilmesiyle sona ermeyecek.
Bundan sonraki süreçte resiflerin üzerinde gerçekleşecek biyolojik kolonizasyon, tür çeşitliliği ve canlı bolluğu düzenli olarak takip edilecek. Deniz suyunun fiziksel ve kimyasal özellikleri de ölçülerek resiflerin ekosistem üzerindeki etkisi incelenecek.
Böylece bir dönem İzmit Körfezi’nin tabanında biriken ve temizlik çalışmalarıyla denizden çıkarılan dip çamuru, bilim ve sanatın katkısıyla deniz yaşamını desteklemesi hedeflenen yapay resiflere dönüştürülmüş oldu.





