Dijital platformlarda işletmelerinin konumunu paylaşan esnaf ve firmalar yeni bir mali yükümlülükle karşılaştı. Yürürlüğe giren 7221 sayılı kanun çerçevesinde harekete geçen bakanlık yetkilileri, web sitelerinde güzergah veya adres tarifi amacıyla harita bulunduran ticari oluşumlardan coğrafi veri izni adı altında lisans bedeli talep ediyor. Uygulamanın devasa cezalara kapı aralaması sektör temsilcilerini harekete geçirdi.
YERLİ İŞLETMELER CEZALANDIRILIYOR
Seyahat Acentaları Yöneticileri Derneği Başkanı Mehmet Gem uygulamayı ticaret hayatını felç edecek büyük bir sorun olarak tanımladı.
Bakanlığın dijitalleşmeyi zorlaştırdığını belirten Gem, milyonlarca pasif kullanıcının idari para cezası riski taşıdığını aktardı. Gem, "Ufukta görünen bu yeni idari yük, sadece turizm sektörünü değil, Türkiye'deki tüm ticari ekosistemi derinden etkileyecek devasa bir tsunamidir." dedi.
Gem, küresel teknoloji şirketleri veri satışından haksız kazanç sağlarken yerli esnafın gelir kapısı olarak görülmesini eleştirdi.
Yabancı teknoloji devlerine imtiyaz tanındığını savunan Gem, yetkililere şu sözlerle seslendi:
"Bizler, bu uygulamanın asıl veri üreticisi olan küresel teknoloji devlerinden alınamayan bedellerin, zincirin en sonundaki pasif kullanıcı olan yerli işletmelere kesilmesi olduğuna inanıyoruz. İlgili makamlara açıkça soruyoruz: Merkezleri yurt dışında bulunan, ülkemize ait konum verilerini işleyip pazarlayan dev arama motorlarına ve küresel platformlara bu tarifeyi uygulayabilecek misiniz? Uluslararası şirketler ülkemizdeki verileri paylaşırken fiilen bu tahsilattan muaf kalacakken, yurt içindeki işletmelerimizin adeta hazır bir 'gelir rezervi' olarak görülüp aynı veriler üzerinden ağır maliyetlere çarptırılması, kendi esnafımızı kendi elimizle cezalandırmaktır."
MESLEK ODALARINA VE ÇATI ÖRGÜTLERİNE TEPKİ
Süreç karşısında sessiz kalan kurumları eleştiren dernek başkanı, Türkiye Seyahat Acentaları Birliği yönetiminin tehlikeli bir emsal yarattığını savundu.
Konaklama sektörü temsilcilerinin sorunu görmezden geldiğini anlatan Gem, acentelere kesilen bu cezanın ilerleyen dönemde tüm tesislere ulaşacağını öngörüyor.
Başkan meslek odalarını göreve çağırdı:
"İdareden gelen bu haksız dayatmayı, gerekli idari ve hukuki süreçleri işletmeden, 15 gün boyunca sessiz kalarak üyelerine ileten TÜRSAB yönetimi, sadece kendi üyelerini değil, tüm ticari sektörler için tehlikeli bir emsalin kapısını aralamıştır. Konaklama alanında faaliyet gösteren dernekler, 'bize dokunmayan yılan bin yaşasın' mantığıyla sessizliğe bürünmüş, adeta ölü taklidi yapmaktadır. Milyonlarca ticari işletme barındıran Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve bağlı Ticaret Odalarını, derhal siyasiler ve ilgili Bakanlıklar nezdinde ağırlığını koymaya davet ediyoruz."
İŞLETMELER İÇİN HUKUKİ KORUMA REHBERİ
Dernek yönetimi esnafın ve şirketlerin ağır lisans bedelleri altında ezilmesini önlemek amacıyla bir saha eylem planı yayımladı.
Uzmanlar işletme sahiplerini bakanlık portalı üzerinden sisteme doğrudan giriş yapmamaları konusunda uyarıyor. Portala kayıt yaptırmak hukuki açıdan coğrafi veri üreticisi olunduğunu peşinen kabul etmek anlamına geliyor. Şirketlerin kendi sunucularında konum verisi depolamak yerine küresel platformların dış bağlantılarını kullanması öneriliyor.
Web sayfalarına eklenecek hukuki şerhlerin önemini vurgulayan yetkililer, konum paylaşımının ticari veri satışı değil sadece tüketiciyi aydınlatma yükümlülüğü çerçevesinde yapıldığının belirtilmesini istiyor.
Kurumlar sosyal medya paylaşımlarında dinamik haritalar yerine metinsel adres tariflerini tercih ederek riskleri en aza indirebiliyor.
Bakanlıktan resmi tebligat alan işletmelerin on beş gün içerisinde idareye itiraz dilekçesi sunması şart koşuluyor. İtirazı reddedilen firmalar yüksek cezalarla karşılaşmamak için idare mahkemelerinde yürütmeyi durdurma talepli iptal davası açarak yasal haklarını arayabilecek.
