CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde tarımsal üretim verilerindeki büyük uyuşmazlıkları gündeme taşıdı. TÜİK tahminleri ve Bakanlık raporlarını ekrana yansıtarak değerlendiren Gürer, Türkiye’nin gıda üretiminde kırılgan bir yapıya sürüklendiğini belirtti. Gürer, “Bakanlığın kamuoyuna sunduğu tabloyla gerçek üretim rakamları arasında büyük uçurum var. Üretim birçok üründe hızla düşüyor, buna rağmen yeterlilik varmış gibi açıklamalar yapılıyor. Türkiye gıda alanında kırılgan ve dışa bağımlı bir hale geldi.” dedi.
TAHILLARDA VE MEYVEDE MİLYON TONLUK KAYIP
Gürer, tarımın millî güvenlik kadar önemli olduğunu vurgulayarak üretimdeki sert gerilemeyi rakamlarla ortaya koydu. “2023 yılında 77,7 milyon ton olan tahıl ve bitkisel üretim, 2025 TÜİK tahminlerinde 67,1 milyon tona düşüyor. Yani iki yılda 10 milyon tonluk kayıp var. Meyve üretiminde de benzer bir tablo var; 27,4 milyon tondan 19,8 milyon tona düşüş yaşanıyor. Böyle bir üretim kaybı varken ‘yeterlilik’ nasıl sağlanıyor?” diye sordu.
Buğdayda da durumun vahim olduğunu belirten Gürer, “Bir kitapçık yayınlıyorsunuz, orada, 17 milyon 900 bin tona buğday üretimimiz düşmüş. ‘Yıllık üretimimiz 19 milyon ton ortalama bize yeter.’ diyorsunuz… Bu nasıl bir olaydır?” ifadelerini kullandı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ise Gürer’in eleştirilerini doğrulayarak, verilerdeki zaman farkından kaynaklanan hataların düzeltileceğini söyledi.
ARPA, ÇELTİK, AYÇİÇEĞİ VE BAKLİYATTA DIŞA BAĞIMLILIK ARTIYOR
Gürer, arpa, çeltik, ayçiçeği, ceviz, soya, kuru fasulye, nohut ve mercimekteki üretim düşüşlerini tek tek sıraladı. “Ayçiçeğinde 2023 yılında üretim 2 milyon 198 bin tonken, 2025’te 1 milyon 800 bin tona düşmüş. Mercimekte 500 bin tondan 230 bin tona düştük; tohumunu verdiğimiz ülkeden ithal ediyoruz.” ifadeleriyle tabloyu özetledi. Çayın dahi ithal edildiğini vurgulayan Gürer, pamuk ve pancarda da benzer sorunlara dikkat çekti.
HAYVAN VARLIĞI 1980’DEN BERİ AZALIYOR
CHP’li milletvekili, hayvancılıktaki gerilemeye de dikkat çekerek, “1980’de toplam hayvan varlığı 84 milyon 598 binken bugün 71 milyon 888 bine düştük” dedi.
GÜBRE VE GİRDİ MALİYETLERİ TARIMI BASKILIYOR
Girdi maliyetlerinin üreticiyi ezdiğini belirten Gürer, üre ve DAP gübresindeki fiyat artışını şu sözlerle dile getirdi: “2024’te üre 12 bin liraydı, bugün 25 bin 500 lira. Bir yılda fiyat katlandı. Desteklemeler bu artışın gerisinde.”
ARACILIK SİSTEMİ ELEŞTİRİSİ: “VATANDAŞ KAZIKLANIYOR”
Üreticinin alım fiyatı ile raf fiyatı arasındaki uçurumun derinleştiğini ifade eden Gürer, “Aracılık sistemiyle ürün rafa gidene kadar 5 kat artıyor, vatandaş kazık yiyor” dedi.
TARIM SAYIMI VE ZİRAİ DON UYARISI
Tarım sayımının sağlıklı yapılmadığını belirten Gürer, çiftçiye gönderilen bildirim mesajlarının tehdit içerdiğini dile getirdi. Zirai don konusunda Bakanlık öngörülerinin yetersiz olduğunu söyleyen Gürer, meyvede yaşanan 10 milyon tonluk kaybı hatırlatarak desteklerin yetersizliğini vurguladı.
SÜT ÜRETİCİSİ ZORDA
Süt üreticisinin gelirinin yem maliyetini karşılamadığını belirten Gürer, “1 litre sütle 1,5 kilo yem alınamıyor. Ahırlar boşalıyor.” dedi.
ÇİFTÇİYE ACİL ÇAĞRI: “BORÇLAR ERTELENSİN, HACİZLER DURDURULSUN”
Çiftçinin ağır borç yükü altında üretimden uzaklaştığını belirten Gürer, “Çiftçilerin borçlarını en az üç yıl öteleyin, icraları durdurun. Tarım arazilerinden traktöre kadar haciz uygulanıyor.” çağrısında bulundu.
DESTEKLERİN ARTTIRILMASI İSTENDİ
Gürer, milli gelirin yüzde 1’inin tarıma ayrılması gerektiğini hatırlatarak ÖTV ve KDV’nin mazottan kaldırılmasını, destekleme sisteminin güçlendirilmesini istedi.
BAKANA SORULAR YÖNELTTİ
Atama bekleyen ziraat, gıda ve veteriner hekimlerin durumundan zoonotik hastalıkların kontrolüne, gıda denetimlerinden ithal ürünlerdeki aflatoksin riskine kadar pek çok soruyu Bakan Yumaklı’ya ileten Gürer, soruların yazılı yanıtlanacağını aktardı.
