CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, tarımda yaşanan sorunların yıllardır tartışılan hal yasasından kaynaklanmadığını, esas problemin üreticinin desteksiz bırakılması olduğunu söyledi.
2012 yılında çıkarılan hal yasasının, “fahiş fiyatlara son verecek” vaadiyle kamuoyuna sunulduğunu hatırlatan Gürer, “Aradan geçen bunca zamana rağmen, ne tüketici uygun fiyata ürün alabildi ne de üretici emeğinin karşılığını görebildi” ifadelerini kullandı.
“Verim düştü, rekolte azaldı, çiftçi topraktan kopuyor”
Tarımda yaşanan üretim düşüşüne dikkat çeken Gürer, sorunun temelinde yüksek girdi maliyetlerinin ve yetersiz desteklerin yattığını belirtti. “Üretici, maliyetin altında satış yaptığı için zarar ediyor. Bu da ekim alanlarının daralmasına, verim ve rekoltenin düşmesine neden oluyor. Bugün sebzede, tahılda, bakliyatta ciddi oranda gerileme var” dedi.
Çiftçilerin borçlarını ödeyemediğini ve icralarla karşı karşıya kaldığını ifade eden Gürer, bu koşullar altında üreticilerin topraktan uzaklaşmasının kaçınılmaz hale geldiğini belirtti.
“Tarım Kanunu uygulanmıyor, çiftçiye verilmesi gereken destekler verilmiyor”
Gürer, Tarım Kanunu’nun 21. maddesi gereği çiftçiye milli gelirin %1’i oranında destek verilmesi gerektiğini hatırlatarak, iktidarın bu yükümlülüğü yerine getirmediğini söyledi.
“2026 yılı için çiftçiye verilmesi gereken destek 750 milyar lirayken, sadece 168 milyar lira ayrılmış. Bu rakamla çiftçinin ayakta kalması mümkün değil” diyen Gürer, destek politikalarının yeniden yapılandırılması gerektiğini vurguladı.
“Marketler tarladan alıyor, raftaki fiyat değişmiyor”
Hal yasasının tek başına çözüm olmayacağını belirten Gürer, büyük market zincirlerinin tarladan doğrudan ürün almasına rağmen fiyatların düşmediğini söyledi:
“Bugün zincir marketler sözleşmeli üretim yaptırıyor, ürünü doğrudan üreticiden alıyor. Ama raftaki fiyat halden çıkan ürünle aynı. Yani sorun hal sistemi değil; aracılık yapısının plansızlığı ve denetimsizliği.”
Bu durumun, piyasanın büyük ölçüde zincir mağazaların kontrolüne geçtiğini ve rekabetin bozulduğunu gösterdiğini kaydeden Gürer, sağlıklı bir fiyat dengesi için piyasanın adil şekilde düzenlenmesi gerektiğini belirtti.
“Tarımda çözüm belli: Destek, üretim ve planlama”
CHP’li Gürer, tarımda yaşanan yapısal sorunların çözümü için net bir yol haritası sundu:
Aracılık sistemi yeniden düzenlenmeli
İthalat politikaları azaltılmalı
Üreticiye doğrudan destek sağlanmalı
“Bu adımlar atılmadan fiyat istikrarı sağlanamaz” diyen Gürer, ithalatla piyasa düzenlemenin üretimi baltaladığını, bu yaklaşımın ise çiftçiyi daha da yoksullaştırdığını ifade etti.
Tarımın stratejik bir sektör olduğunu vurgulayan Gürer, “Çiftçinin yükünü hafifletmeden, üretimi artırmadan fiyat istikrarı da, gıda güvenliği de sağlanamaz” dedi.
