Sosyal güvenlik sistemindeki adaletsizlikler ve yeni bir intibak yasası beklentisi kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Geçtiğimiz günlerde eski Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, AK Parti Artvin Milletvekili Faruk Çelik'in sistemdeki sorunlara değinerek yaptığı çağrıya uzmanlardan destek geldi. Konuyu gazeteci Simge Fıstıkoğlu'nun YouTube yayınına katılarak inceleyen SGK Uzmanı Özgür Erdursun, emekli maaşlarındaki dengesizliği ve olası bir yasal düzenlemenin sonuçlarını değerlendirdi. İntibak yasasının çıkması halinde maaşların kesinlikle artacağını belirten Erdursun, 2011 yılında yapılan benzer bir düzenlemeyi hatırlattı. Uzman isim, o dönem emekli aylıklarında 390 liraya varan ve dönemin şartlarında yüksek sayılan artışlar olduğunu anımsattı.
PRİM ÖDEMELERİNDEKİ BÜYÜK DENGESİZLİK
Ödenen prim tutarı ile bağlanan maaş arasındaki orantısızlığı somut rakamlarla anlatan Erdursun, mevcut emekli aylığı bağlama sisteminin tamamen çöktüğünü savundu. Sistemin çok prim ödeyeni cezalandıran bir yapıya dönüştüğünü ekleyerek, asgari ücret üzerinden 3600 gün prim yatıran bir kişinin 23.552 TL emekli aylığı aldığını paylaştı. Aynı asgari ücret seviyesinden 6000 gün prim ödeyen bir başka çalışanın da yine 23.552 TL maaşa hak kazandığını aktardı.
Tablodaki asıl sorun ise yüksek prim ödeyenlerde görülüyor. Asgari ücretin iki katı üzerinden yıllarca prim ödeyerek 6000 günü dolduran bir vatandaşın aylığı yalnızca 25.218 TL seviyesinde kalıyor.
Yıllarca yüksek perdeden prim yatıran bir çalışanın devlete yaklaşık 2 milyon TL fazladan ödeme yaptığını hesaplayan Erdursun, bu devasa farka rağmen emekli maaşına yansıyan artışın bin küsur lira civarında kaldığını ifade etti. Sisteme yeni dahil olacaklar ile mevcut emekliler için çözümün açık olduğunu söyleyen SGK uzmanı; Aylık Bağlama Oranları (ABO) ve güncelleme katsayılarının acilen değiştirilmesi gerektiğini savundu.
SORUMLUSU 2008 REFORMU
Bugünkü tablonun bizzat 2008 yılında yapılan reformlardan kaynaklandığını vurgulayan Erdursun, eski Bakan Faruk Çelik'in "Çok prim ödeyen daha düşük emekli aylığı alır ilkesine dönüştü" sözlerine de yanıt verdi. Değişikliğin mimarlarının ortaya çıkan tablodan habersiz göründüğünü söyleyerek, durumun sadece o dönemki uygulamaların bir sonucu olduğunu anlattı.
Sistemin bir daha değiştirilmediğinin altını çizen Erdursun, şu ifadeleri kullandı:
"Sayın Bakanın yapılan değişikliğin sonucundan haberi yok. Belki ona da böyle söylenmiş. Sanki Sayın Faruk Çelik, 'Biz 2008'de sistemi değiştirdik, gayet güzel bir sistem kurdum. Ben ayrıldıktan sonra sistemi bir daha değiştirdiler' gibi konuşuyor. Ancak bir daha değiştirilmedi. Emekli aylığı hesaplama sistemi 2008'den sonra aynı kaldı. Bu sadece o dönemki reformun bir sonucu."
