Son dönemde geniş bir kitle tarafından ilgi gören aralıklı oruç, sadece kilo verme yöntemi olarak değil, aynı zamanda vücudun enerji kullanımını değiştiren önemli biyolojik süreçleri tetikleyen bir yaşam tarzı modeli olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 12 saatlik açlık sonrası vücudun önce şeker depolarını tükettiğini ardından yağ yakımına geçtiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Esat Erdem Türemen, bu süreçte oluşan keton cisimciklerinin beyne alternatif enerji kaynağı olduğunu ve zihinsel berraklık sağlayabildiğini vurguladı.
Aralıklı Oruç Vücudu Kriz Moduna Değil, Bakım Moduna Alıyor
Aralıklı orucun tıbbi etkilerini değerlendiren Dr. Türemen, açlık süresi uzadıkça insülin duyarlılığının arttığını, hücrelerin şekeri daha verimli kullanmaya başladığını belirtti. Bu durum glukoz seviyelerinin düşmesine yardımcı olurken diyabet riskinin azalmasına, trigliserid ve LDL kolesterol seviyelerinde iyileşmeye ve karaciğer yağlanmasının gerilemesine katkı sağlıyor. Türemen’e göre en dikkat çekici süreçlerden biri ise otofaji. Bu doğal temizlik mekanizmasında vücut hasarlı proteinleri parçalayarak geri dönüştürüyor ve bu sayede hücresel yenilenme başlıyor.
Hücreler 16 Saatlik Açlıkta Hurdalarından Arınıyor
16 saatlik açlık ve 8 saatlik beslenmeden oluşan 16/8 modelinin özellikle çalışan bireyler için uygulanabilir bir yöntem olduğunu belirten Dr. Türemen, açlık süresinin 16 saate yaklaştığında otofajinin aktif hale geldiğini ifade etti. Bu süreçte vücut büyüme modundan çıkarak tamamen onarım moduna geçiyor. Hayvan çalışmalarında otofajinin Alzheimer, Parkinson, diyabet ve yaşlanma üzerinde olumlu etkileri görülürken insanlar üzerinde yapılan araştırmalar, otofajinin insülin direncini azaltması ve mitokondri fonksiyonlarını iyileştirmesiyle ilişkilendiriliyor.
Aralıklı Oruçla İlgili Yaygın Yanılgılar
Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Esat Erdem Türemen, aralıklı oruç konusunda sık yapılan yanlışları şöyle sıraladı:
“Aralıklı oruç sadece kilo vermek içindir”
Aralıklı orucun temel etkisi enerji kullanımının yenilenmesi ve hücresel onarım sürecinin başlamasıdır; yalnızca kilo kaybıyla sınırlı değildir.
“Açlık vücuda zarar verir”
Günlük vitamin ve mineral ihtiyacı karşılandığında aralıklı oruç bir kriz değil, kontrollü bir onarım sürecidir.
“Aralıklı oruç herkes için uygundur”
Hamileler, kronik hastalığı olanlar ve düzenli ilaç kullananlar aralıklı oruca başlamadan önce mutlaka doktora danışmalıdır.
“Aralıklı oruçta su içmek yasaktır”
Aralıklı oruç yalnızca yemek düzenini sınırlar; su tüketimi kesilmez. Şekersiz çay ve kahve tüketmek de mümkündür.
“Yeme saatinde sınırsız yemek serbesttir”
Beslenmenin niteliği ve miktarı her zaman önemlidir. Aşırı kalorili beslenmek aralıklı orucun etkisini azaltır.
“Aralıklı oruç kan şekerini aşırı düşürür”
Sağlıklı bireylerde kan şekeri kontrollü şekilde düşer. Risk özellikle diyabet hastaları için geçerlidir ve onların mutlaka doktor kontrolünde ilerlemesi gerekir.
