Bugün fabrikaları, organize sanayi bölgeleri ve liman faaliyetleriyle tanınan Dilovası'nın geçmişi, modern sanayileşme döneminden çok daha eskiye dayanıyor. İzmit Körfezi'nin kuzey kıyısında bulunan ilçe, tarih boyunca Anadolu ile İstanbul arasındaki ulaşım güzergâhlarından biri oldu.
Resmî kaynaklarda Dilovası'nın antik dönemde Bitinya coğrafyası içerisinde yer aldığı, bölgenin Nikomedia ile bağlantılı bir yerleşim alanı olduğu belirtiliyor. Özellikle Diliskelesi ve Tavşancıl, ilçenin tarihî geçmişinde önemli bir yere sahip.
DİLOVASI'NIN EN ESKİ YERLEŞİM YERİ DİLİSKELESİ Mİ?
Dilovası Kaymakamlığının tarihçe bilgilerine göre Diliskelesi, antik dönemde Libyssa adıyla bilinen ve Nikomedia ile bağlantılı olan eski bir kıyı yerleşimiydi.Bölge tarih boyunca Boution, Aigiabi ve Libyssa gibi isimlerle anıldı. Bu adlar arasında en çok bilineni Libyssa oldu.
Diliskelesi'nin tarihsel öneminin başlıca nedenlerinden biri, İzmit Körfezi'nin karşı kıyısındaki Hersek Burnu'na yakınlığıydı. Bu konum sayesinde bölge, geçmişte körfezi dolaşmadan karşı kıyıya ulaşmak isteyenler için önemli bir geçiş noktası hâline geldi.
DİLİSKELESİ ROMA, BİZANS VE OSMANLI DÖNEMLERİNDE ÖNEMLİYDİ
Diliskelesi'nin coğrafi konumu, farklı dönemlerde stratejik önem kazanmasını sağladı.
Kocaeli Valiliğinin tarihçe bilgilerine göre Hersek Burnu ile Diliskelesi arasındaki kısa deniz geçişi, özellikle İznik ve Bursa yönüne ulaşımda kullanıldı.
TAVŞANCIL'IN TARİHİ 1501 YILINA KADAR BELGELENİYOR
Dilovası'nın en eski yerleşimlerinden biri olan Tavşancıl da köklü geçmişiyle dikkat çekiyor.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan Kocaeli Ansiklopedisi'ne göre Tavşancıl hakkında bilinen en eski belge, Osmanlı Padişahı II. Bayezid dönemine, 1501 yılına dayanıyor.
TAVŞANCIL'DA TARİHÎ EVLER VE 209 YILLIK CAMİ BULUNUYOR
Tavşancıl, yalnızca eski yerleşim geçmişiyle değil, günümüze ulaşan tarihî yapılarıyla da dikkat çekiyor.Dilovası Kaymakamlığının verilerine göre halk arasında Tavşancıl Çarşı Camii olarak bilinen Seyid Hacı Veliüddin Ağa Camii, 1817 yılında Sultan II. Mahmud döneminde inşa edildi.
DİLOVASI'NIN TARİHİ SANAYİDEN ÇOK DAHA ESKİ
Resmî ve tarihsel kaynaklar birlikte değerlendirildiğinde Dilovası'nın geçmişinde iki önemli yerleşim öne çıkıyor.Diliskelesi, antik çağdaki Libyssa bağlantısı ve körfez geçişindeki stratejik konumuyla dikkat çekiyor. Tavşancıl ise 1501 yılına uzanan yazılı belgeleri, Osmanlı döneminden kalan yapıları ve geleneksel yerleşim dokusuyla ilçenin tarihî kimliğini yansıtıyor.
Bu nedenle Dilovası'nın geçmişini yalnızca sanayi kuruluşlarıyla değil, antik dönem yerleşimleri ve Osmanlı mirasıyla birlikte değerlendirmek gerekiyor.
