CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, TBMM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Türkiye tarımının içinde bulunduğu yapısal krizi kapsamlı verilerle gözler önüne serdi. Üreticinin kazanç sağlayamadığını, çiftçi ve besicilerin üretimden uzaklaşmaya başladığını belirten Gürer, Meclis’i soruna kayıtsız kalmamaya çağırdı.
“TAHIL VE BİTKİSEL ÜRETİMDE 10 MİLYON TONLUK ÇÖKÜŞ YAŞANDI”
Gürer, 2023–2025 dönemine ilişkin tarla ürünlerinde sert bir düşüş yaşandığını vurgulayarak tahıl ve bitkisel üretimde 10 milyon tonluk kayba dikkat çekti. Meyve üretimindeki düşüşün de kayıt dışı verilerle birlikte bu seviyeye yaklaştığını söyledi. Üretim kaybının en temel sebebinin artan girdi maliyetleri ve baskılanan alım fiyatları olduğunu belirten Gürer, “Sıkı para politikasıyla alım fiyatı baskılanıyor. Çiftçi kazanamayınca üretimden kopuyor” dedi.
“DON VE KURAKLIK BİR AYDA NASIL UNUTULDU?”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in gıda enflasyonundaki artışı ‘zirai don ve kuraklık’ ile açıklamasını hatırlatan Ömer Fethi Gürer, bir ay içinde bu etkinin enflasyon hesaplamalarından çıkarılmasına tepki gösterdi. Gürer, “Bir ayda ne değişti de donun ve kuraklığın etkisi ortadan kalktı? Sorun görmezden gelinerek çözülmüş gibi mi gösteriliyor?” diye sordu.
23 YILLIK TARIM KARŞILAŞTIRMASI: ÜRETİM GERİLEDİ, NÜFUS ARTTI
CHP’li Gürer, 2002–2025 yılları arasındaki üretim rakamlarını karşılaştırarak Türkiye’nin tarımsal kapasitesindeki ciddi gerilemeyi anlattı. Buğday üretiminin 19,5 milyon tondan 17,9 milyon tona düşmesi, arpa, nohut, fasulye, ayçiçeği ve mercimekte yaşanan kayıpların üretim açığını büyüttüğünü ifade etti. Nüfusun aynı dönemde 60 milyondan 90 milyona yükseldiğini hatırlatan Gürer, “Artan nüfusa rağmen üretim düşüyor. Türkiye kendi kendine yeten ülkeler arasından çıkarıldı” dedi.
HAYVANCILIKTA DA KAYIP BÜYÜYOR
Hayvan varlığındaki gerilemeye işaret eden Gürer, 1980’de 84,6 milyon olan büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısının 2025’te 71,8 milyona düştüğünü söyledi. Artan yem fiyatlarının üreticiyi zorladığını belirterek, “1 litre sütle 1,5 kilo yem alınması gerekirken bu denge bozuldu” değerlendirmesinde bulundu.
“İTHALAT REKOR KIRIYOR, ÇİFTÇİ YERİNE YABANCI ÜRETİCİ KAZANIYOR”
Gürer, bakanlığın “ihracatçıyız” söylemine karşı çıkarak temel ürünlerde ithalat bağımlılığının arttığını dile getirdi. “Kayısı, fındık, narenciyede ihracatçıyız ama buğday, arpa, mercimek, pamuk, soya… Hepsini ithal ediyoruz” diyen Gürer, Kanada’dan mercimek alınmasına da tepki gösterdi.
EKİLİ ALAN DARALIYOR, SORUNLAR KATLANIYOR
Ekim alanlarının yıllar içinde 28 milyon hektardan 23 milyon hektara düştüğünü belirten Gürer, sulama yetersizliği, toplulaştırma sorunları ve pazarlama eksikliklerinin üreticiyi daha da zorladığını ifade etti.
PATATES VE KURU FASULYE ÜRETİCİSİ ZOR DURUMDA
Niğde, Konya ve Nevşehir’de kuru fasulye üreticilerinin geçen yılın fiyatlarına dahi ürün satamadığını belirten Gürer, patates üreticisinin de benzer mağduriyet yaşadığına dikkat çekti. “Tarlada 1–3 liraya satılamayan patates markette 30 liraya satılıyor” diyerek piyasa dengesizliğini eleştirdi.
“TMO PİYASADA YOK, ÇİFTÇİ TÜCCARIN İNSAFINA KALDI”
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin etkisiz kaldığını savunan Gürer, kamucu politikanın terk edildiğini ifade ederek, tarımsal desteklerin milli gelirin çok altında kaldığını söyledi.
