Gürer’in açıkladığı verilere göre, 2024 yılında tarım, gıda ve içecek sektöründe 27,69 milyar dolar ihracat yapılırken, 18,24 milyar dolar ithalat gerçekleşmişti. 2025’in ilk 10 ayında ise ihracat 22,2 milyar dolarda kalırken, ithalat 18,48 milyar dolara yükseldi. Bu artışla birlikte ithalat, bir yıl içinde yüzde 21 oranında arttı. 2024’te ilk 10 ayda 7,24 milyar dolar olan dış ticaret fazlası, 2025’te aynı dönemde 3,72 milyar dolara gerileyerek yüzde 48,6 oranında düşüş gösterdi.
Temel Ürünlerde İhracat Kaybı
Gürer, tarımın birçok önemli kaleminde ihracat düşüşü yaşandığını açıkladı. Bakliyatta 151 milyon dolar, meyve suyunda 106 milyon dolar, yaş meyve ve sebzede 105 milyon dolar, yumurtacılıkta 85 milyon dolar, kuru meyve ve sebzede 71 milyon dolar, şekerli ürünlerde 62 milyon dolar, salça ve konservede 43 milyon dolar, nişastada 30 milyon dolar ve tohumculukta 24 milyon dolarlık ihracat kayıpları yaşandı.
İthalatta Patlama Yaşandı
Öte yandan ithalatta özellikle şekerli mamuller, bitkisel yağ, çay-kahve-baharat, canlı hayvan ve hayvan yemi gibi kalemlerde yüksek artışlar görüldü. Hayvan yemi ithalatı 4,68 milyar dolarla açık ara ilk sıraya yerleşti. Bitkisel yağ ithalatı 2,57 milyar dolar, şekerli mamuller 2,02 milyar dolar, canlı hayvan ve kahve-çay-baharat ithalatı ise yaklaşık 1 milyar dolar seviyesine ulaştı.
Gürer: “Kendi Kendine Yeten Türkiye Olmalıyız”
Türkiye’nin hayvan yemi, bitkisel yağ ve canlı hayvan gibi temel tarımsal ihtiyaçlarını ithal eden bir ülke haline geldiğini söyleyen Gürer, “Bir an önce kendi kendine yeten ülke konumuna gelmeliyiz. Aksi takdirde gıda güvenliğimiz tehlikeye girecek” dedi.
İhracat Irak’a, İthalat Rusya’ya Yoğunlaştı
Ülke bazında ihracatta ilk sırada 2,62 milyar dolarla Irak yer aldı. Almanya, ABD, Rusya ve İtalya da öne çıkan ülkeler arasında yer aldı. İthalatta ise Rusya 2,46 milyar dolar ile ilk sırada bulunuyor. Rusya’yı Brezilya, Ukrayna, ABD ve Malezya takip ediyor.
Üretim Kaybı Sadece İklimle Açıklanamaz
Gürer, son iki yılda tarımsal üretimde yaşanan düşüşlerin sadece iklim değişikliğiyle açıklanamayacağını belirterek, yönetimsel eksiklikler ve yetersiz planlamaya dikkat çekti. TÜİK verilerine göre tahıl ve bitkisel üretimde yaklaşık 10 milyon ton, meyvede ise resmi kayıtlara göre 8 milyon tonluk kayıp yaşandığını ifade etti.
Destekler Yetersiz, Gıda Arzı Riskte
Tarım Kanunu’na göre çiftçilere milli gelirin yüzde 1’i oranında destek verilmesi gerektiğini hatırlatan Gürer, 2026 için bu oranın 722 milyar lira olması gerektiğini ancak yalnızca 168 milyar lira destek öngörüldüğünü belirtti. Bu durumun çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığını, tarlalarda ürünlerin kaldığını ve hayvancılıkla uğraşan üreticilerin yem fiyatları nedeniyle büyük zorluklar yaşadığını söyledi.
Acil Önlem Çağrısı
CHP’li Gürer, ithalata dayalı yapının artık sürdürülemez olduğunu belirterek, kooperatiflerin güçlendirilmesi, aracıların azaltılması, girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve üreticiye yönelik sürdürülebilir tarım politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Gürer, “Aksi halde Türkiye, çok ciddi bir gıda arzı kriziyle karşı karşıya kalabilir” uyarısında bulundu.
