Kocaeli’nin İstanbul sınırında yer alan ilçelerinden Çayırova, sanayi kuruluşları, konut alanları ve hızla gelişen kent yaşamıyla tanınıyor. Ancak ilçenin bugünkü isminin nereden geldiğini herkes bilmiyor. Günümüzde çok sayıda konutun ve sanayi tesisinin bulunduğu bölge, geçmişte geniş düzlükleri ve çayırlıklarıyla biliniyordu.
Çayırova Belediyesi ile Kocaeli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün tarihçe kayıtlarına göre ilçenin adı, İzmit Körfezi’nin kuzeybatısına uzanan geniş çayırlık ovadan geliyor. Bölgenin tarihî geçmişinde ise Fatih Sultan Mehmet'in son seferiyle bağlantılı önemli bir anlatı bulunuyor.
Çayırova adı nereden geliyor?
Çayırova isminin kökeni, bölgenin geçmişteki coğrafi özelliklerine dayanıyor. İzmit Körfezi’nin kuzeybatısında uzanan geniş ve düz arazi, uzun yıllar boyunca çayırlık alan olarak tanımlandı.
Bu nedenle bölge, “çayır” ve “ova” kelimelerinin birleşmesiyle oluşan Çayırova adıyla anılmaya başladı. Yerleşimin adı bir kişinin soyadından ya da sonradan verilen bir sanayi bölgesi isminden değil, doğrudan doğal çevresinden kaynaklanıyor.
Fatih Sultan Mehmet’in son seferiyle bağlantısı
Çayırova’nın tarihindeki önemli olaylardan biri, Fatih Sultan Mehmet’in 1481 yılındaki son seferiyle ilişkilendiriliyor.
Resmî yerel tarihçe kayıtlarında, Fatih Sultan Mehmet’in 3 Mayıs 1481 tarihinde düzenlediği sefer sırasında ordusuyla bu geniş çayırlık bölgede mola verdiği ve otağının burada kurulduğu anlatılıyor.
Fatih Sultan Mehmet’in hayatını kaybettiği bölge de tarihî kayıtlarda Çayırova adıyla ilişkilendiriliyor. Ancak burada önemli bir coğrafi ayrıntı bulunuyor: Fatih’in son seferiyle anılan tarihî alan, günümüzdeki idari sınırlar bakımından Gebze ilçesinde kalıyor. Dolayısıyla tarihî Çayırova mevkii ile bugünkü Çayırova ilçesinin sınırları tamamen aynı değil.
Ak Kilise’den Akse’ye uzanan geçmiş
Çayırova’nın yerleşim tarihi yalnızca ilçeye adını veren çayırlık alanlarla sınırlı değil. Bugünkü ilçenin önemli yerleşim bölgelerinden Akse’nin de farklı dönemlerde kullanılan isimleri bulunuyor.
Çayırova Belediyesinin tarihçe bilgilerine göre bölge, Bizans döneminde Ak Kilise adıyla anılıyordu. Osmanlı döneminde Türklerin yerleşmesiyle bölgenin nüfus yapısı değişirken, Cumhuriyet döneminde yerleşimin adı Akse Köyü olarak kullanılmaya başlandı.
Belediye kayıtlarında Ak Kilise yerleşiminin geçmişinin yaklaşık 500-550 yıl öncesine uzandığı ifade ediliyor. Bu tarihçe, Çayırova ilçesini oluşturan yerleşimlerin farklı geçmişlere sahip olduğunu gösteriyor.
Şekerpınar’ın eski adı şaşırtıyor
Çayırova’nın tarihindeki bir başka dikkat çekici ayrıntı ise Şekerpınar’ın eski adı.
Çayırova Kaymakamlığının tarihçe bilgilerine göre Şekerpınar, geçmişte Eşekli veya Merkepli isimleriyle biliniyordu. Yerleşimin bu isimlerle anılmasının ardından 1952 yılında köy muhtarlığının girişimiyle isim değişikliğine gidildi.
Bölgedeki suyun tatlı olması nedeniyle yerleşime Şekerpınar adı verildi. Böylece ilçenin önemli yerleşimlerinden biri olan Şekerpınar, bugünkü adına kavuştu.
Çayırova ne zaman ilçe oldu?
Çayırova, uzun yıllar Gebze ile bağlantılı yerleşimlerin bulunduğu bir bölgeydi. Sanayileşme ve nüfus hareketleriyle büyüyen yerleşim, 2008 yılında idari açıdan önemli bir değişim yaşadı.
6 Mart 2008 tarihinde kabul edilen ve 22 Mart 2008 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 5747 sayılı Kanun kapsamında Çayırova ilçe statüsü kazandı.
Güzeltepe, Şekerpınar, Çayırova Mahallesi ve Yenimahalle’nin ilgili bölümlerinin bir araya getirilmesiyle bugünkü ilçenin idari yapısı oluşturuldu.
Çayırlık ovadan sanayi ve yerleşim merkezine
Çayırova’nın geçmişteki coğrafi kimliğiyle bugünkü görünümü arasında önemli farklılıklar bulunuyor.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin tarihçe bilgilerinde, özellikle 1985 yılından itibaren sanayileşmenin hız kazanmasıyla bölgenin yoğun göç aldığı belirtiliyor. Bu gelişmeler, konutlaşmayı ve yerleşim alanlarının büyümesini de beraberinde getirdi.
Bir dönem geniş çayırları ve tarımsal alanlarıyla anılan Çayırova, zaman içerisinde sanayi, ticaret ve konut alanlarının bulunduğu bir ilçeye dönüştü.
