Doğu Karadeniz Bölgesi’nde ayı popülasyonunun artmasıyla birlikte, yaban hayvanlarının insan yerleşimlerine inme olayları da ciddi biçimde çoğaldı. Özellikle arıcılık yapan üreticiler ve çiftçiler, ayıların saldırılarına karşı çaresiz kalırken, bölgede mevsimlik mahsul zararları ve korku nedeniyle tarımsal faaliyetlerin aksaması gündemde.
Normal şartlarda koruma altında olan ayılar, artık vatandaşların talebiyle özel izinle avlanabiliyor. Tarım arazilerine, kovanlara, hatta evlerin bahçelerine kadar inen yaban hayvanlarına karşı çareyi resmi başvurularda bulan köylüler, ayıların kontrol altına alınmasını istiyor.
Avcılar Derneği devrede: "Amaç hayvanları uzaklaştırmak"
Doğal yaşamı koruma ile insan güvenliğini dengeleme arayışında, Avcılar Derneği gibi yerel yapılar devreye girmiş durumda. Avcılar Derneği Başkanı Halil İbrahim Topçu, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi:
"Ayı popülasyonu bölgede gerçekten çok fazla. Vatandaşlarımız tarlaya, bahçeye korkarak gidiyor. Özellikle arıcılıkla uğraşanlar büyük zarar görüyor. Vatandaşlar bizden bu hayvanları uzak tutmamızı istiyor. Biz de resmi izin çerçevesinde hareket ediyoruz."
Topçu, ayı avı için 1 veya 2 günlük özel izinlerin çıkarıldığını, muhtarlık başvuruları ve bölgesel araştırma sonucunda karar verildiğini belirtti. Amaçlarının hayvanları öldürmek değil, mümkünse uzaklaştırmak ve ürkütmek olduğunu da vurguladı.
Ayılar nedeniyle üretim sekteye uğruyor
Son yıllarda kırsalda ayı saldırılarında ciddi bir artış yaşandığına dikkat çeken bölge halkı, özellikle bal üreticilerinin zararla karşı karşıya kaldığını ifade ediyor. Bir üretici, 10 peteklik kovanlarının bir gecede yerle bir edildiğini belirtirken, bazı köylüler ise bahçelerine dahi inemez hâle geldiklerini söylüyor.
Topçu’ya göre:
“Ayı tarlayı, bahçeyi talan ediyor. Vatandaş sabah geldiğinde ya meyve ağaçlarının dalları kırılmış, ya da kovanlar darmadağın edilmiş oluyor. Bu insanlar geçimini bu arazilerden sağlıyor. Korkuyla yaşamak zorunda kalmamaları için çözüm üretmek şart.”
Av izni nasıl alınıyor?
Ayı avı için keyfi bir uygulama söz konusu değil. Öncelikle mağdur vatandaşlar muhtarlıklara başvuruda bulunuyor. Ardından doğa koruma ve milli parklar yetkilileri bölgede araştırma yapıyor. Uygun görüldüğü takdirde 1 günlük özel izin çıkartılıyor.
Avcılar, belirlenen süre içinde ayıyı bulabilirse kontrollü bir şekilde av gerçekleştiriliyor. Bulamazlarsa, izin süresi sonunda av sona eriyor. Bu uygulama, hem yaban hayatı dengesini korumayı hem de insan güvenliğini sağlamayı amaçlıyor.
Ekosistem dengesi ve güvenlik arasında ince çizgi
Uzmanlar, yaban hayvanlarının yaşam alanlarının daralması nedeniyle bu tür olayların daha sık yaşandığına dikkat çekiyor. Özellikle kış aylarında yiyecek bulamayan ayıların yerleşim yerlerine inmeye başladığı, bu durumun hem doğanın hem de insanın ortak sorunu olduğu ifade ediliyor.
Yetkililer, çözümün sadece avla sınırlı kalmaması, ayıların yaşam alanlarının korunması, arı kovanlarının korunaklı alanlara alınması ve doğal besin zincirinin desteklenmesi gibi önlemlerle sorunun uzun vadede çözülebileceğini vurguluyor.