Mart ayında enflasyonla mücadele kapsamında yürürlüğe giren eşel mobil sistemi, ekonomik dengeleri zorlamaya başladı. Başkent kulislerinde bütçe gerçekleşmelerinin ardından uygulamanın geleceği ciddi şekilde sorgulanıyor. Gazeteci Ercan İnan'ın aktardığı bilgilere göre, vergi yükünün bütçede yarattığı tahribat nedeniyle uygulamanın esnetilmesi veya tamamen kaldırılması seçenekleri üzerinde çalışılıyor.
BÜTÇE AÇIĞI VE MAYIS AYI RİSKİ
Merkezi yönetim bütçesi mart ayında 229,9 milyar lira açık vererek beklentileri aştı. Şubat ayındaki 24,4 milyar liralık fazla ise kalıcı değil. Geçen yıl mayıs ayında tahsil edilen kurumlar vergisinin bu yıl şubat ayına çekilmesi, hesaplarda geçici bir iyileşme yarattı.
Ekonomi kurmayları bu kaydırmanın faturasını hesaplıyor. Nisan ayında devam etmesi beklenen açığın, mayıs ayında çok daha riskli seviyelere ulaşacağı öngörülüyor.
EŞEL MOBİL KALDIRILIRSA RAKAMLAR NASIL DEĞİŞECEK?
Orta Doğu'daki gerilim hesapları bozdu. Petrol fiyatlarının 100 dolar bandında direnmesi, bütçe üzerindeki yükü taşılamaz hale getirdi. Sistem tamamen devreden çıkarılırsa, benzine 16 lira, motorine ise 30 liraya varan zam ihtiyacı doğacak.
Böylesi radikal bir adımın enflasyona faturasının 5-6 puanı bulabileceği belirtiliyor. Bu durum tabloyu ağırlaştırıyor. Enflasyon etkisini 2-2,5 puan bandında tutmak amacıyla zammın pompaya kademeli yansıtılması formülü de güçlü seçenekler arasında yer alıyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?
Sistem, maliyet artışlarının akaryakıt fiyatlarına yansımasını engellemek için vergi oranlarında ayarlama yapılmasını içeriyor. Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki yükseliş dönemlerinde, devlet özel tüketim vergisinden feragat ederek tüketiciyi koruyor.
Jeopolitik risklerin tetiklediği petrol krizinin ardından, 4 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile bu mekanizma devreye alınmıştı. Ankara şimdi petrol fiyatlarının 75-80 dolar bandına gerilemesini beklerken, bir yandan da akaryakıt, vergi ve bütçe üçgenindeki o zorlu dengeyi kurmaya çalışıyor.