AB’nin İmalat Sanayi Hedefleri: %14’ten %20’ye
Kocaeli Sanayi Odası (KSO) ve İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, yasa tasarısıyla ilgili açıklamasında AB’nin GSYİH’sindeki imalat sanayinin payını 2035 yılına kadar %20’ye çıkarmayı hedeflediğini belirtti. Zeytinoğlu, bu yolla karbonsuzlaşma ve temiz teknolojiler gibi öncü sektörlerin yaratılmasının hedeflendiğini vurguladı. Zeytinoğlu ayrıca, yasa tasarısının Avrupa’daki üretim kapasitesini artırmaya yönelik önemli bir adım olduğunu ve Made in EU kriterinin, çimento, alüminyum, batarya, güneş, rüzgar, ısı pompası ve nükleer enerji gibi sektörlerde pazar talebini artırmayı amaçladığını söyledi.
Türkiye Ürünleri İçin Umutlu Bir Gelişme: “Made in EU” Kapsamı
Tasarıda dikkat çeken bir diğer önemli madde ise "Made in EU" kriterinin AB’nin yakın ticaret ortaklarıyla da uyumlu olması gerektiğidir. Bu durum, AB ile serbest ticaret anlaşması bulunan ya da gümrük birliği olan ülkeler için avantajlı bir gelişme sağlayabilir. Türkiye’nin de bu kapsamda, AB ile Gümrük Birliği anlaşmasına sahip olması nedeniyle “Made in EU” kriterine dahil olma şansı doğuyor. AB ile yapılan bu ticaret anlaşmaları çerçevesinde Türkiye’de üretilen ürünlerin AB menşeli sayılması mümkün olabilir. Bu gelişme, Türk üreticilerinin AB pazarındaki rekabet gücünü artırabilir.
Ancak, tasarıda bir diğer önemli husus da, AB ürünlerine ulusal muamele yapan üçüncü ülkelerle ilgili düzenlemelerdir. AB, ulusal muamele uygulayan ülkeleri "Made in EU" kapsamından çıkarma hakkına sahiptir. Bu, Türkiye’nin bu kriterden yararlanıp yararlanamayacağını belirleyecek bir unsur olabilir.
Büyük Yatırımlar İçin Yeni Koşullar: Avrupa İstihdamı ve Yerel İçerik Şartları
Tasarı, yabancı yatırımlar için de yeni düzenlemeler getiriyor. Batarya, elektrikli araçlar, fotovoltaik ve kritik hammaddeler gibi stratejik sektörlerde yapılacak yatırımlar için 100 milyon Avro'yu aşan büyük yatırımlar için özel koşullar uygulanacak. Bu yatırımların, yüksek nitelikli istihdam yaratması, inovasyonu desteklemesi, teknoloji ve bilgi transferi yoluyla Avrupa’da katma değer üretmesi ve yerel içerik şartlarına uyması gerekecek. Tasarı, %50 Avrupa istihdamı şartı getirmeyi öneriyor.
Sanayi Projelerinin Dijitalleştirilmesi ve Hızlandırılması
Sanayi Hızlandırıcı yasa tasarısı, sanayi projelerinin onay süreçlerini hızlandırmayı ve dijitalleştirmeyi de hedefliyor. Endüstriyel simbiyozu mümkün kılmak ve temiz imalat projelerinin kümelenmesini teşvik etmek için Sanayi Hızlandırma Alanları oluşturulması da önerilmektedir. Bu alanlar, stratejik sektörlerdeki projelerin daha hızlı hayata geçirilmesine olanak sağlayacaktır.
Sonuç ve Türkiye İçin Fırsatlar
Yasa tasarısı, Avrupa’daki sanayinin dönüştürülmesi ve çevre dostu teknolojilerin yaygınlaştırılması için önemli bir adım olarak görülüyor. Türkiye açısından, Gümrük Birliği çerçevesinde üretilen ürünlerin “Made in EU” kapsamında sayılması büyük bir fırsat yaratabilir. Ancak, AB’nin ürünlerine yönelik ayrımcı uygulamaları gözden geçirme gerekliliği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Yasa tasarısı, bundan sonraki süreçte Avrupa Parlamentosu ve AB Bakanlar Konseyi tarafından görüşülüp onaylanarak son şeklini alacaktır. Türkiye için bu süreç, hem ekonomik hem de ticari anlamda önemli fırsatlar doğurabilir.
