Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversite kontenjanlarına yönelik kapsamlı bir düzenlemeyi hayata geçiriyor. YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, kontenjan azaltma politikasının yalnızca istihdam planlamasına dayanmadığını, öğrencilerin yönelimleri ve geleceğin meslek alanlarının da dikkate alındığını vurguladı. 2023-2025 döneminde toplam kontenjan sayısının 1 milyon 90 bin 14’ten 843 bin 547’ye düşürüldüğünü belirten Özvar, bu kapsamda 246 bin 467 kontenjanın azaltıldığını açıkladı. Yeni dönemde devlet üniversitelerinde uygulanan kontenjan düşüşünün vakıf üniversitelerinde de devam edeceği bildirildi.
En Fazla Azalma Öğretmenlik ve Sosyal Bilimlerde
YÖK verilerine göre 2023-2025 arasında 462 lisans programından 197’sinin kontenjanı azaltıldı. En dikkat çeken düşüşler öğretmenliğe kaynak oluşturan programlarda yaşandı.
Türk Dili ve Edebiyatı kontenjanı 12 bin 15’ten 3 bin 680’e, Tarih bölümü 10 bin 658’den 3 bin 646’ya indirildi. Fen Bilgisi Öğretmenliği 2 bin 864’ten 1.219’a düşürülürken, İlköğretim Matematik Öğretmenliği 4 bin 18’den 2 bin 698’e geriledi. İngilizce Öğretmenliği, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği, Okul Öncesi Öğretmenliği ile Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık programlarında da ciddi oranlarda azaltmaya gidildi.
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinde ise uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi ve kamu yönetimi, iktisat, ekonomi, işletme ve maliye bölümlerinin kontenjanları düşürüldü. Ayrıca ilahiyat, gazetecilik, şehir ve bölge planlama, radyo-televizyon ve sinema, sosyal hizmet, mimarlık, iç mimarlık ve psikoloji bölümlerinde de azaltma uygulandı.
Hukuk ve Sağlık Programlarında Düzenleme
Hukuk fakültelerinde 2023-2025 arasında kontenjanlar 15 bin 313’ten 9 bin 821’e indirildi. Devlet üniversitelerinde 4 bin 955, vakıf üniversitelerinde ise 537 kontenjan azaltıldı. Bu uygulamanın vakıf üniversitelerinde de süreceği açıklandı.
Sağlık alanında ise beslenme ve diyetetik programı en fazla azaltılan bölüm oldu. Kontenjan 6 bin 922’den 4 bin 24’e düştü. Eczacılık 4 bin 512’den 3 bin 416’ya, diş hekimliği 9 bin 127’den 7 bin 81’e indirildi. Fizyoterapi ve rehabilitasyon ile hemşirelik programlarında da kademeli düşüş uygulandı. Buna karşın tıp fakültelerinin kontenjanları korundu.
Açıköğretim programlarında ise kontenjanlar 166 bin 203’ten 98 bin 436’ya düşürüldü. Çocuk gelişimi, felsefe, sosyoloji, tarih ve Türk dili edebiyatı açıköğretim lisans programlarında “ikinci üniversite” kaydı için 35 yaş şartı getirildi.
Yapay Zeka ve Mühendisliklerde Artış
Kontenjan azaltmalarına rağmen geleceğin mesleklerine yönelik programlarda artışa gidildi. Yapay zeka mühendisliği kontenjanı yüzde 63 artırılırken, nanoteknoloji mühendisliği yüzde 81, siber güvenlik mühendisliği, endüstriyel tasarım mühendisliği ve malzeme-nanoteknoloji mühendisliği gibi alanlarda da artış sağlandı.
Özvar, kontenjan düzenlemelerinin erişimi kısıtlamak amacı taşımadığını, eğitimin niteliğini artırmayı hedeflediğini belirtti. Öğrencilerin yönelimlerini dikkate almayan programlarda ısrar etmenin hem mali hem de insan kaynağı açısından israf olacağını vurgulayan Özvar, yeni dönemde üniversitelerin güncelliğini kaybetmiş programları tasfiye ederek geleceğin mesleklerine odaklanması gerektiğini ifade etti.