"Cenab-ı Allah ömür verdikçe çalışacağız" diyerek gençlere taş çıkaran asırlık çınarın öyküsü haberimizde...
1953 Yılında Başlayan Zanaat Yolculuğu
İzmit çarşısında çocukluk yıllarında merak sardığı bisiklet tamirciliğine çırak olarak başlayan Hayri Karan, mesleğin tozunu ve çilesini daha o yıllarda yuttu. Vatan görevini tamamlayıp İzmit'e döndükten sonra, 1963 yılında bugün de faal olan İstiklal Caddesi'ndeki kendi dükkanını açtı.
Yarım asrı çoktan geride bırakan dükkanında bisiklet tekeri akort eden, zincir tamir eden Karan, İzmit’in caddelerindeki ve sosyal hayatındaki değişimin en canlı tanığı oldu.
Jawa ve Puch Efsanelerinin İzmit Bayisiydi
Hayri Usta sadece bisikletlerin değil, bir döneme damgasını vuran, sokakları kasıp kavuran ithal motosikletlerin de Kocaeli'deki mimarı oldu.
"İstanbul'dan Bana Bayilik Verdiler" Geçmiş günleri özlem ve gururla yad eden Hayri Karan: "O zamanlar bisiklet tamir ediyorduk ama parça çok kıymetliydi. İstanbul'dan bana o dönemin efsaneleri Jawa motor ve Puch parçalarının bayiliğini verdiler. Hem motor tamir ettik hem parça sattık. O günden bugüne çizgimi bozmadan bisikletçi olarak devam ettim. Çarşıda benden eskisi, benden kıdemlisi kalmadı artık" dedi.
Değişen Sektör: "Eskiden Yokluk Vardı, Şimdi Her Şey Otomatik"
Yıllar içinde mesleğin geçirdiği evrimi en iyi analiz eden isim olan asırlık usta, geçmiş ile günümüz arasındaki farkları şu sözlerle özetliyor:
Eski Dönem (Yokluk Dönemi): "Eskiden Türkiye’ye dışarıdan parça gelmezdi. Biz hurdaya çıkan, eskiyen parçaları kendi ellerimizle onarır, torna tesviye yapar bisikletlere uydururduk. Tamirat gerçekten çok zordu."
Yeni Dönem (Yedek Parça Dönemi): "Şimdi işler çok kolaylaştı. Çin’den de geliyor, Türkiye’de de dev bisiklet fabrikaları kuruldu, her şey bol miktarda üretiliyor. Artık tamirattan ziyade parçayı söküp yenisini monte etmeye döndü iş."
"Hayat Pahalılaştı, Artık Çırak Yetişmiyor"
Zanaatkarlığın en büyük kanayan yarası olan çırak bulamama sorununa da değinen Hayri Usta, ekonomik gerçekleri açık yüreklilikle dile getirdi:
"Artık bu mesleklere yeni nesil gelmiyor, çırak yetişmiyor. Hayat çok pahalılaştı. Bugün basit bir dükkanın kirası bile 30-40-50 bin lira olmuş durumda. Bir işçi alsan asgari ücretini, sigortasını vermek zorundasın. Günlük bisiklet tamir satışları artık bu devasa masrafları karşılamıyor. O yüzden esnaf mecburen tek başına ya da ailesiyle çalışıyor, çırak çalıştıramıyor."
"Ömrümüz Vefa Ettikçe Bu Tezgaha Geleceğim"
Mülkiyeti kendisine ait olan dükkanında iki oğlundan biriyle birlikte omuz omuza çalışmaya devam eden Hayri Karan, İzmitlilerin hala en güvendiği isimlerin başında geliyor. İlerleyen yaşına rağmen el becerisinden hiçbir şey kaybetmeyen asırlık usta; "Buraya hala çok kişi tamir için gelir. Yeni parçaları monte ediyorum, tekerleklerin en zor işi olan akort ayarlarını kendim yapıyorum. Evde oturup yaş bekleyecek halimiz yok. Ömrümüz vefa ettikçe, Allah nefes verdikçe bu dükkana geleceğim, çalışmaya devam edeceğim" diyerek zanaata olan bağlılığını ilan etti.
