Kent içi ulaşımın geleceğini uluslararası ölçekte masaya yatıran UITP Avrasya Konferansı 2025, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve UlaşımPark ev sahipliğinde başladı. “Planlamadan İşletmeye: Etkili Kent içi Raylı Sistemlerin Uygulanması” temasıyla düzenlenen konferansın açılışını Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın yaptı. Büyükakın, konuşmasında sürdürülebilir ulaşım için radikal kararlar alınması gerektiğini belirterek, toplu taşımanın şehirler için en doğru sistem olduğunu söyledi.
Raylı Sistemlerin Payı Artacak
Başkan Büyükakın, ulaşımda gelecek vizyonunu paylaşırken, raylı sistem taşımacılığının kent içi ulaşımdaki payını artırmak için kararlı adımlar attıklarını söyledi. Mevcut durumda yüzde 7 olan raylı sistem oranının yüzde 14’e çıktığını, hedeflerinin ise bu oranı yüzde 35'e taşımak olduğunu açıkladı. Bu hedefe ulaşmak için Münih örneğini gösteren Büyükakın, biletleme ve ücretlendirme sisteminin belediye çatısı altında yürütüldüğü bir modeli önerdi.
“Toplu taşıma işi yapan kooperatiflerle ortak bir havuz sistemine geçilebilir. Belediyenin yönettiği bu sistemde, taşımacılığı kooperatifler yapar ama bilet gelirleri belediyeye gider. Bu sistemin Türkiye'de yasal altyapısı henüz yok. Ancak uygulanabilir hale gelmesi için çalışıyoruz.”
“Bugünü Planlarken Yarını Unutmamalıyız”
Ulaşımda sadece bugünü değil, geleceği de düşünmenin şart olduğunu vurgulayan Büyükakın, mevcut çözümlerin bazı durumlarda yarının problemlerini artırabileceğine dikkat çekti. Battı-çıktılar ya da genişletilen yolların kısa vadede işe yarasa da, uzun vadede yeni sorunlara yol açabileceğini belirtti.
“Planlama aklımızı gözden geçirmeliyiz. Ulaşımı merkeze alan bir şehir planlaması gerekiyor. İmar kararlarını buna göre vermediğimiz sürece, geleceği yönetmemiz mümkün değil.”
Dijitalleşme ve Yapay Zeka Ulaşıma Yön Verecek
Konferansta, dijitalleşmenin ulaşım sistemlerinde oynayacağı rol de gündeme geldi. Yapay zeka destekli trafik sistemlerinden örnekler veren Başkan Büyükakın, sensörlü trafik ışıkları ve veri temelli yönetim modelleriyle ulaşımın çok daha verimli hale getirilebileceğini söyledi.
“Sensörlü trafik ışıkları ile trafiği daha akıllı yönetiyoruz. Yapay zeka, ulaşımda hem operasyonel verimlilik hem de planlama süreçlerinde büyük bir avantaj sağlayacak.”
Lojistik Hareketlilik Şehir Planlamasının Parçası Olmalı
Kocaeli'nin sanayi ve liman kenti kimliğiyle birlikte lojistik hareketliliğin yönetiminin de kritik önemde olduğuna dikkat çeken Büyükakın, Türkiye'nin ilk lojistik master planını 2014’te hazırladıklarını hatırlattı. Günde yaklaşık 200 bin kamyonun girdiği Kocaeli’de bu trafiğin yönetilmemesi halinde, toplu taşımanın da işlevsiz kalabileceğini vurguladı.
“Toplu taşımada sürdürülebilirlik için lojistik hareketi de yönetmek zorundayız. Sanayi kuruluşları ile birlikte çözümler üretiyoruz.”
Uluslararası Katılım ve Kalite Standartları
Konferansın açılışına, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürü Dr. Yalçın Eyigün, UITP Genel Sekreteri Mohamed Mezghani ve Türkiye'nin çeşitli üniversitelerinden akademisyenler katıldı. UlaşımPark Genel Müdürü Serhan Çatal ise, kurumun 25 uluslararası kalite standardına ulaştığını belirterek, “UlaşımPark artık Türkiye’nin bir markasıdır” dedi.
UITP Genel Sekreteri Mezghani ise konuşmasında Kocaeli'nin ulaşım sistemlerindeki gelişim potansiyeline dikkat çekerek, kentsel uyumun önemine vurgu yaptı.
