Kocaeli’de küçük bir atölyede başlayan yolculuk, bugün dünyanın dört bir yanına uzanıyor. 63 yaşındaki ud yapım ustası Burhan Çeşni, askerlik dönüşü tesadüfen girdiği meslekte tam 42 yılı geride bıraktı. 1984’ten bu yana ağaca şekil verip notalara hayat katan Çeşni, özellikle Arap udları konusunda uzmanlaşmış sayılı ustalar arasında yer alıyor. 12 yıl boyunca Kuveyt’te çalışarak bu alandaki incelikleri öğrenen Çeşni, seri üretime mesafeli duruyor. Ona göre her ud, sahibinin sesi, karakteri ve sahnedeki duruşudur. Bu anlayış, ürettiği enstrümanların yaklaşık 50 ülkede ilgi görmesini sağlamış durumda.
Askerlik dönüşü başlayan ustalık hikâyesi
Burhan Çeşni’nin ud yapımıyla tanışması tamamen bir tesadüf sonucu oldu. Askerden döndükten sonra iş aradığı dönemde gazetede gördüğü bir ilan, hayatının yönünü değiştirdi. Müzik aletleriyle dolu atölye, sesler ve kokular onu bu mesleğe bağladı. “O gün bu gündür bu işin içindeyim” diyen Çeşni, ustalığın zamanla ve hatalarla kazanıldığını söylüyor. Yanlış yapmadan, bozup yeniden denemeden bu meslekte ilerlemenin mümkün olmadığını vurgulayan usta, sabrın ve emeğin altını özellikle çiziyor. Bugün geriye dönüp baktığında 42 yılın bir anda geçmediğini, her gün yeni bir şey öğrenerek geldiğini ifade ediyor.
Kuveyt yılları ve Arap udunun incelikleri
Çeşni’nin meslek yolculuğunda önemli bir dönüm noktası ise 1989 yılında Kuveyt’e gitmesi oldu. Burada geçirdiği 12 yıl boyunca Arap udları üzerine yoğunlaştı. Türk uduna göre hacmi, boyu ve tınısı farklı olan Arap udunun bambaşka bir dünya olduğunu dile getiren Çeşni, bu alanda ustalaşmanın kolay olmadığını söylüyor. Özellikle tekne kısmının yapımının büyük ustalık istediğini belirten Çeşni, “Arap kalıbı çok zordur, arka tarafındaki tombul yapıyı vermek en meşakkatli iştir” sözleriyle işin detaylarına dikkat çekiyor. Yıllar içinde kazanılan tecrübeyle bugün bu alanda zirvede olduklarını dile getiriyor.
Kişiye özel ud, seri üretime karşı duruş
Burhan Çeşni’yi farklı kılan en önemli noktalardan biri, kişiye özel üretim anlayışı. Atölyesinde seri imalata yer olmadığını net bir dille ifade eden usta, her sanatçı için ayrı ölçülerde ud yaptığını anlatıyor. Minyon yapılı, uzun boylu ya da farklı fiziksel özelliklere sahip kişiler için 11 ayrı kalıp kullanan Çeşni, kadın sanatçılar için de özel kalıplar geliştirmiş durumda. Udun rahat kavranması, icrası ve tınısının sanatçıya uygun olması gerektiğini vurgulayan usta, Davudi tınıdan Arap tınısına kadar farklı beklentilere göre ince ayarlar yapıyor. Ona göre iyi bir ud, sanatçının eline geçtiği anda bunu hissettirmeli.
“Öğrenci udu diye bir şey yoktur”
Piyasada sıkça karşılaşılan “öğrenci udu” kavramına ise net bir şekilde karşı çıkan Çeşni, kalitenin önemine dikkat çekiyor. Kalitesiz enstrümanlarla müziğe başlayan birçok kişinin daha yolun başında hevesini kaybettiğini belirten usta, ud alacaklara mutlaka işin ustasına gitmelerini tavsiye ediyor. Genç ustalara da seslenen Çeşni, bu mesleğin sadece parçaları birleştirmekten ibaret olmadığını, teknesinden kapağına kadar her aşamanın el emeğiyle yapılması gerektiğini söylüyor. “Toz yutarız, ter dökeriz ama bir sanatçı udu çaldığında bütün yorgunluk gider” diyen Çeşni, Türkiye’yi uluslararası alanda en iyi şekilde temsil etmeye devam ettiğini ifade ediyor.
