Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, artan nüfus, şehirleşme ve günümüz güvenlik ihtiyaçları doğrultusunda Türkiye'nin sığınak yönetmeliğini güncelledi. Yeni düzenleme ile belirli kriterleri sağlayan tüm yeni yapılarda sığınak bulundurmak zorunlu hale geldi. Konutlar, yurtlar, sağlık tesisleri, oteller, sanayi tesisleri gibi birçok yapı tipini kapsayan bu değişiklik, kamu binalarından metro tünellerine kadar geniş bir alanda uygulanacak. Yönetmeliğe göre mevcut sığınaklar da bir yıl içinde denetlenecek ve uygun olmayanların mevzuata uygun hale getirilmesi sağlanacak.
Yeni Yapılara Sığınak Zorunluluğu Geliyor
Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğe göre, bağımsız bölüm sayısı 10’un üzerinde olan konut yapılarında sığınak inşası artık zorunlu. Aynı şekilde 50 yatak ve üzeri kapasiteye sahip yurtlar, oteller, koğuşlar ve diğer konaklama tesisleri; 25 yatak ve üzeri bakımevleri; 2000 m²’yi aşan sanayi ve imalat tesisleri de bu kapsamda yer alıyor. Resmi kamu binalarında ise 1000 m² ve üzeri alanlara sığınak yapılması gerekecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte yalnızca konutlar değil, toplumun topluca bir araya geldiği alanlar da koruma altına alınmaya çalışılıyor. Bu kapsamda, şehir planlamasında önemli yere sahip olan stadyumlar, millet bahçeleri, AVM’ler ve metro hatları da sığınak planlamasına dahil ediliyor.
Stadyum, Okul ve Kamu Yapılarına Özel Standartlar
Yönetmelik, seyirci kapasitesi 5000’i aşan stadyumlar ve spor salonlarına da sığınak zorunluluğu getiriyor. Bu alanlarda yapılacak sığınakların kapasitesi, seyirci sayısının en az yüzde 3’ü kadar olacak şekilde hesaplanacak. Eğitim yapılarında ise bina içine yapılacak sığınakların tavan ve duvar kalınlıkları için asgari betonarme standartlar belirlendi.
Kamu binalarında elektrik kesintilerine karşı en az 24 saat çalışabilecek jeneratörler, uydu telefon altyapısı ve acil durum Wi-Fi noktaları zorunlu hale getirildi. Ayrıca sığınaklarda lavabo, elektrikli pişirme alanı, yangın söndürme cihazı ve ilk yardım dolabı gibi yaşam destek ekipmanlarının bulunması şart koşuldu.
Metro Tünelleri, Millet Bahçeleri ve AVM’ler de Kapsamda
Yeni metro tünelleri, planlama aşamasından itibaren sığınak vasfına sahip olacak şekilde projelendirilecek. Mevcut metro tünelleri ise gerekli düzenlemelerle bu vasfa uygun hale getirilecek. Yine AVM’ler, ticari otoparklar ve kültür merkezlerinin bodrum katlarındaki salonlar da sığınak olarak düzenlenebilecek.
Millet bahçeleri için de önemli bir değişiklik getirildi. 15.000 m²’yi aşan millet bahçelerinde, alanın en az %3’üne denk gelecek şekilde yer altında genel sığınak yapılacak. Bu alanların girişlerinin kamuflajlı olması da yönetmelikte belirtilen şartlar arasında yer aldı.
Engelli, Yaşlı ve Hamileler İçin Uygunluk Zorunluluğu
Yönetmelikte dikkat çeken bir diğer madde ise erişilebilirlik. Tüm yeni sığınakların; yaşlı, hamile ve engelli bireylerin kullanımına uygun olması zorunlu tutuldu. Bu kapsamda Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından belirlenen teknik koşullara uyulması gerekecek.
Ayrıca tüm sığınaklara sabit telefon, batarya destekli LED aydınlatma, radyo ve haberleşme cihazları konulacak. Bu sayede afet anlarında iletişimin sürdürülebilirliği sağlanacak.
Sığınaklar Denetlenecek, Ruhsatlar AFAD’a Bildirilecek
Yönetmelik kapsamında sadece yeni yapılar değil, mevcut yapılar da denetlenecek. Geçici maddeyle birlikte, ülke genelindeki tüm mevcut sığınakların bir yıl içerisinde denetlenmesi ve uygun hale getirilmesi zorunlu tutuldu. Ayrıca yeni yapılacak veya tadilata konu olacak sığınakların ruhsatları, ilgili idareler tarafından İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerine bildirilecek.
Bu düzenlemeyle birlikte, AFAD’ın ülke genelinde afet anlarında planlama ve koordinasyonu daha sağlıklı yürütebilmesi hedefleniyor.
TRT’ye Kesintisiz Yayın İçin Özel Sığınak Talimatı
Yönetmelikte dikkat çeken maddelerden biri de Türkiye Radyo Televizyon Kurumu’na (TRT) yönelik oldu. TRT, acil durumlarda yer üstü ve yer altı tüm sığınaklardan kesintisiz yayın yapabilecek altyapıyı kurmakla yükümlü hale getirildi. Kurum, bu kapsamda kendine ait özel sığınaklar inşa edecek.
