SEKA Kâğıt Fabrikası’nın kuruluş çalışmaları sırasında bölgede gerçekleştirilen arkeolojik kazılar, İzmit’in geçmişine dair önemli eserleri ortaya çıkardı.
Dönemin fabrika kurucularından Mehmet Ali Kâğıtçı’nın davetiyle bölgede çalışmalar yapan Alman arkeolog Dr. Friedrich Karl Dörner tarafından gerçekleştirilen kazılarda çok sayıda tarihi eser gün yüzüne çıkarıldı.
Eserlerin önemli bir bölümü bugün Sekapark Kültür Evleri’nin yanında bulunan arkeolojik alanda sergileniyor.
Sokrates’in Oğlu Archelaos’tan Kalan Mezar
Arkeolojik alandaki en dikkat çekici eserlerden biri, Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait mermer veya kireç taşından yapılmış lahit gövdesi.
Üzerindeki Antik Yunanca kitabeye göre, dönemin Nikomedia kentinde üst düzey bir görevde bulunan Sokrates’in oğlu Archelaos, yalnızca 7 yıl 6 ay yaşayabilen çocuğu için bu mezarı yaptırdı.
Kitabede yer alan “Kosmios” ifadesinin ise çocuğun erdemli, terbiyeli ve uslu biri olarak anıldığını gösterdiği belirtiliyor.
Yaklaşık 2 Bin Yıllık Veda
Mezar yazıtının sonunda bulunan “ΧΑΙΡΕΤ” (Khairete) ifadesi, Antik Yunan mezar taşlarında kullanılan geleneksel bir veda sözü olarak biliniyor.
“Esen kalın” veya “Elveda” anlamlarına gelen bu ifade, yaklaşık 2 bin yıl önce yaşamış bir ailenin evlat acısını bugüne taşıyor.
Yazıtın dili ve harf karakterlerinin ise eserin MS 2. veya 3. yüzyıla tarihlenmesine işaret ettiği aktarılıyor.
Bir Başka Genç: Ksenophon
Arkeolojik alanda bulunan bir diğer önemli eser ise 18 yaşında hayatını kaybeden Ksenophon’a ait mezar steli.
Antik Yunanca yazılan kitabede Ksenophon’un 18 yaşında öldüğü ve mezar taşının babası tarafından yaptırıldığı anlaşılıyor.
Yazıtta yer alan “ΠΛΕΙΣΤΟΝ ΟΔΥΡΑΜΕΝΟΣ” ifadesi ise “derin bir yas içinde” ve “arkasından çokça ağlayarak” anlamına geliyor. Bu sözler, genç yaşta hayatını kaybeden Ksenophon’un ardından duyulan büyük acıyı gözler önüne seriyor.
Kalp Sanılan Motiflerin Anlamı Farklı
Mezar stelinin alt bölümünde bulunan ve ilk bakışta kalbe benzeyen şekiller de dikkat çekiyor.
Uzmanlara göre bu figürler kalp değil, Antik Yunan ve Roma sanatında kullanılan sarmaşık motifleri. Her mevsim yeşil kalan sarmaşık; ölümsüzlük, sadakat ve sonsuz sevgiyi simgeliyor.
Antik Nikomedia’nın İzleri Sekapark’ta
Bugün Sekapark’ın bulunduğu alanın, antik Nikomedia’nın limanı ve kıyı yerleşimi üzerinde bulunduğu belirtiliyor.
Bölgede ortaya çıkarılan mezar taşları, sütun başlıkları ve çeşitli mimari parçalar, yaklaşık 2 bin yıl önceki Nikomedia’nın sosyal ve kültürel yaşamına ilişkin önemli bilgiler sunuyor.
Özellikle İon ve Korint üslubundaki sütun başlıkları, bölgede geçmişte görkemli kamu yapıları ve anıtsal eserlerin bulunduğuna işaret ediyor.
İzmit’in Tarihi Geçmişi Gün Yüzünde
Bugün halka açık olan Sekapark Arkeolojik Alanı, yalnızca bir sergi alanı olmanın ötesinde İzmit’in binlerce yıllık geçmişine ışık tutuyor.
Yaklaşık 2 bin yıl önce Nikomedia’da yaşayan insanların aile bağlarını, kayıplarını ve inançlarını yansıtan bu mezar taşları, geçmişten günümüze ulaşan sessiz tanıklar olarak ziyaretçilerini karşılıyor. Sekapark’a gelenler, kentin modern yüzünün yanı sıra Roma döneminin izlerini de yakından görme fırsatı buluyor.
