Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emeklilik sisteminde usulsüzlük yaptığı tespit edilen kişilere yönelik denetimlerini en üst seviyeye çıkardı. Özellikle 2016 yılı ve sonrasında emekli olan dosyaların mercek altına alındığı incelemelerde, “sahte sigortalılık” ve “naylon şirket” yöntemleriyle prim günü doldurduğu belirlenen kişilerin emekli aylıkları iptal ediliyor. Kurum, bugüne kadar yapılan incelemelerde yüz binlerce emekliliğin iptal edildiğini bildiriyor.
2016 sonrası emekliler incelemede
Denetimlerde iki ana yöntem öne çıkıyor. İlki, fiilen çalışmadığı halde kağıt üzerinde kurulmuş paravan şirketler üzerinden sigortalı gösterilerek prim günü tamamlanması. İkincisi ise sahte sağlık raporlarıyla malulen ya da engelli statüsünde emekli olunması.
Geçtiğimiz yıl Aydın merkezli düzenlenen ve kamuoyunda “Joker Çetesi” olarak bilinen operasyonda, bu yöntemlerle çok sayıda kişinin usulsüz şekilde emekli edildiği ortaya çıkarılmıştı. Bu dosyaların tamamında aylıkların kesildiği öğrenildi.
Eve tebligat geliyor, savunma süreci başlıyor
Sistemde şüpheli işlem tespit edilen kişiler için süreç resmi tebligatla başlıyor. SGK tarafından gönderilen yazıda, kişinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkezine başvurarak durumu izah etmesi isteniyor.
Uzmanlar, tebligat alan vatandaşların 3 iş günü içinde ilgili merkeze başvurmaları gerektiğini belirtiyor. Süre içinde başvurmayan ya da iddiaları belgeleyemeyenler hakkında işlem gıyabında yürütülüyor.
10 yıla kadar geriye dönük tahsilat
Usulsüzlük tespit edilmesi halinde yaptırımlar ağır oluyor. Eğer hata kurumdan kaynaklanıyorsa, son 5 yıllık ödemeler faizsiz şekilde geri talep ediliyor. Ancak kasıtlı usulsüzlük söz konusuysa tablo değişiyor.
Sahte sigorta, naylon şirket ya da sahte rapor yoluyla emekli olduğu belirlenen kişilerden son 10 yıl içinde ödenen maaşlar ve sağlık giderleri, yasal faiziyle birlikte geri tahsil ediliyor. Bu durum, özellikle uzun süredir maaş alan kişiler için ciddi bir borç yükü anlamına geliyor.
“Yüz binlerce emeklilik iptal edildi”
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, denetimlerin uzun süredir devam ettiğini ve kapsamın oldukça geniş olduğunu belirtiyor. Erdursun, bazı kişilerin Bağ-Kur yerine daha avantajlı gördükleri SSK (4A) statüsünden emekli olabilmek için kendilerini başka işyerlerinde sigortalı gösterdiğini ifade ediyor.
Yapılan denetimlerde bu durumun tespit edilmesi halinde emekliliğin derhal iptal edildiğini vurgulayan Erdursun, bugüne kadar yüz binlerce kişinin emekliliğinin bu nedenle sona erdirildiğini kaydediyor.
SGK’nın sahte sigortalılık denetimlerinin önümüzdeki dönemde de artarak devam etmesi bekleniyor.
