İstanbul Sanayi Odası (İSO), merakla beklenen "Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu" 2025 yılı araştırmasının sonuçlarını kamuoyuna duyurdu. Sanayinin zirvesindeki geleneksel isimler yerini korurken, savunma sanayisinde faaliyet gösteren yerli şirketlerin ilk 10'a yönelik gerçekleştirdiği tarihi yükseliş bu yılki rapora damgasını vurdu.
Zirvenin İlk Üçü Değişmedi: Lider Yine TÜPRAŞ
Üretimden satışlar baz alınarak yapılan değerlendirmede Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu unvanını, 698,8 milyar liralık ciro performansıyla bu yıl da Kocaeli'de de faaliyet gösteren TÜPRAŞ göğüsledi. Uzun yıllardır liderliği bırakmayan TÜPRAŞ'ı, 538,3 milyar liralık üretimden satışıyla otomotiv devi Ford Otomotiv ikinci sıradan takip etti. Listenin üçüncü basamağında ise 327,9 milyar liralık hacmiyle Star Rafineri yer aldı. Böylece İSO 500’ün podyumu bir önceki yıla göre renk değiştirmedi. Zirve takibini sürdüren diğer markalarda ise Oyak-Renault 235,5 milyar lirayla dördüncü, Toyota Otomotiv 206,3 milyar lirayla beşinci ve Arçelik 165,7 milyar lirayla altıncı sırada kendine yer buldu.
İlk 10'da Tarihi Değişim: Savunma Sanayisinden Çifte Rekor
Listenin üst sıralarında yer alan istikrara rağmen, ilk 10 içerisindeki rekabet bu yıl radikal değişimlere sahne oldu. Yerli ve milli teknoloji hamleleriyle küresel pazarda adından söz ettiren savunma sanayi kuruluşları, İSO 500 tarihine geçecek bir başarıya imza attı:
TUSAŞ: Geçtiğimiz yıl ilk 10'un hemen dışında, 11. sırada yer alan Türk Havacılık Uzay Sanayii (TUSAŞ), 140,9 milyar liralık üretimden satış başarısıyla 7. sıraya sıçradı.
ASELSAN: Bir önceki raporda 17. basamakta bulunan savunma teknolojileri devi ASELSAN, 130,2 milyar liralık performansıyla 9. sıraya yükselerek ilk 10 kulübüne girdi.
Sonuçları değerlendiren İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, İSO 500 tarihinde ilk kez iki savunma sanayi kuruluşunun aynı anda ilk 10'da yer aldığına dikkat çekerek, "Bu gelişme, yalnızca söz konusu şirketlerin büyümesini değil; savunma sanayimizin ulaştığı üretim kapasitesini, teknolojik gücünü, ihracat performansını ve küresel rekabet gücünü ortaya koyması açısından son derece anlamlıdır" ifadelerini kullandı.
İlk 10'un Diğer Güçlü Aktörleri
Sektörel atağıyla dikkat çeken Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), bir önceki dönemin 16. sırasından büyük bir ivmeyle 138,8 milyar liralık satış rakamına ulaşarak listenin 8. sırasına yerleşti. Otomotiv sektörünün güçlü temsilcilerinden Mercedes-Benz ise 127 milyar liralık üretimden satışıyla 2025 yılında ilk 10 devleri arasına adını yazdırmayı başardı.
Sanayide Kârlılık ve İhracat Artışı Sürüyor
İSO Başkanı Erdal Bahçıvan tarafından açıklanan genel mali verilere göre, Türkiye'nin en büyük 500 şirketinin toplam üretimden satışları 2025 yılında yüzde 28 oranında artış kaydederek 8,7 trilyon liradan 11,1 trilyon liraya tırmandı. Şirketlerin finansal performanslarındaki en dikkat çekici büyüme ise kârlılık oranlarında yaşandı. İSO 500'ün toplam faaliyet kârı yüzde 57,1 gibi yüksek bir artış oranı yakalayarak 641 milyar liradan 1 trilyon lira sınırına ulaştı. Küresel pazardaki rekabet gücünün en büyük göstergesi olan sanayi ihracatı ise 2025 genelinde yüzde 8,4'lük bir genişleme ile 104,7 milyar dolar seviyesine yükseldi.