15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından tutuklanarak 3,5 yıl cezaevinde kalan gazeteci Nazlı Ilıcak, 2016’dan bu yana ilk kapsamlı röportajını Medyascope’ta Emir Berke Yaşar’a verdi. Ilıcak, cezaevi sürecinden geçmişteki siyasi tutumlarına, Türkiye’nin demokrasi serüveninden bugünkü siyasal iklime kadar birçok başlıkta çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
“Gazeteciliği özlüyorum ama bugün için bu imkânsız”
Sağlık durumunun yaşına göre iyi olduğunu belirten Nazlı Ilıcak, emeklilik günlerini tiyatroya giderek, spor yaparak, ailesi ve dostlarıyla vakit geçirerek geçirdiğini söyledi. Gazeteciliği özlediğini dile getiren Ilıcak, anılarını yazdığını ancak yayımlamak için doğru zamanı beklediğini ifade etti.
“Hapishanede ayakta kalmak için mutlaka bir umuda tutunmak gerekiyor”
Cezaevi günlerini anlatan Ilıcak, Bakırköy Kadın Cezaevi’nde kaldığını, uyku sorunları nedeniyle tek kişilik odaya geçmenin kendisi için hayati önem taşıdığını söyledi. Cezaevinde hastalanmanın büyük bir sorun olduğunu vurgulayan Ilıcak, kelepçeli hastane sevklerinin insan onurunu zedelediğini belirtti.
Üç kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldığını hatırlatan Ilıcak, istinaf sürecinde kararın onandığını ve bu dönemde kendilerini savunan çok az kişi olduğunu ifade etti.
27 Mayıs: “Türk demokrasisinde ağır bir yara”
27 Mayıs 1960 darbesini Türk demokrasi tarihi açısından kırılma noktası olarak nitelendiren Ilıcak, darbe sırasında Notre Dame Fransız Lisesi’nde yatılı öğrenci olduğunu söyledi. Demokrat Parti’nin hataları bulunduğunu kabul eden Ilıcak, buna rağmen 27 Mayıs’ın askerî vesayeti kurumsallaştırdığını vurguladı.
Yüksek yargının bu süreçte ideolojik bir çerçevede yeniden yapılandırıldığını belirten Ilıcak, 2007’de AK Parti’ye yönelik kapatma girişiminin köklerinin de bu dönemde atıldığını dile getirdi.
“Menderes’in idam kararını duyunca hıçkıra hıçkıra ağladık”
Yassıada yargılamalarının Demokrat Partili aileler üzerinde derin travmalar bıraktığını anlatan Ilıcak, idam kararlarının açıklandığı günü unutamadığını söyledi. Menderes, Zorlu ve Polatkan’ın idam haberinin aileler için büyük bir yıkım olduğunu ifade etti.
“70’lerde gazetecileri cezaevine atmak kimsenin aklına gelmiyordu”
1970’li yılları basın özgürlüğü açısından daha demokratik bir dönem olarak tanımlayan Ilıcak, sert siyasi rekabete rağmen gazetecilerin tutuklanmasının söz konusu olmadığını söyledi. O dönemde medyanın çok sesli olduğunu vurguladı.
“15 Temmuz 2016’da duvara çarptım”
Gazetecilik hayatına dair özeleştiri yapan Ilıcak, gençliğinde daha cesur olduğunu, 15 Temmuz sonrası ise temkinli bir çizgi benimsediğini belirtti. Yanılgılar yaşadığını kabul eden Ilıcak, hayatı boyunca iyi niyetle hareket ettiğini söyledi.
Özal, Demirel ve 12 Eylül değerlendirmesi
Turgut Özal döneminde siyaset-medya ilişkilerinin bugünkü yapısının temellerinin atıldığını savunan Ilıcak, Özal’ın ekonomi ve turizm alanında önemli reformlar yaptığını dile getirdi. 12 Eylül darbesinin ise bugünkü koşullardan bazı yönleriyle daha hafif yaşandığını ancak idamlar ve işkencelerin unutulmaması gerektiğini vurguladı.
28 Şubat, Fazilet Partisi ve “Andıç” süreci
28 Şubat döneminde başörtüsü yasaklarına ve askerî vesayete karşı çıktığını belirten Ilıcak, bu nedenle işini kaybettiğini söyledi. Fazilet Partisi’nden milletvekili olma sürecini “mağdurlarla birlikte mücadele” olarak tanımladı. “Andıç” belgesini ilk kez kamuoyuna açıklayan isim olduğunu hatırlattı.
Erdoğan değerlendirmesi: Başta destekledim, bugün onaylamıyorum
Recep Tayyip Erdoğan’ın iktidarının ilk dönemlerinde kendisini desteklediğini belirten Ilıcak, bugün gelinen noktayı onaylamadığını söyledi. Tutukluluğun istisna olması gerektiğini vurgulayan Ilıcak, rakipleri mağdur eden politikaların ters etki yaratacağı uyarısında bulundu.
“Türkiye umutsuz bir vaka değil”
Türkiye’nin geleceğine dair umutlu olduğunu dile getiren Ilıcak, ülkede köklü bir demokrasi geleneği ve güçlü bir muhalefet bulunduğunu söyledi. Gençlere ülkeyi terk etmemeleri çağrısında bulundu.
“Türkiye’nin en büyük şansı Atatürk”
Röportajın sonunda Mustafa Kemal Atatürk vurgusu yapan Nazlı Ilıcak, Atatürk’ün Türkiye’nin demokrasi ve özgürlük yolculuğundaki en önemli dayanak olduğunu ifade etti. “Bugün sükût ediyorum ama sükûtum ikrardan gelmiyor” sözleriyle çizgisinin değişmediğini dile getirdi.
Nazlı Ilıcak kimdir?
Nazlı Ilıcak, uzun yıllar Türk basınında köşe yazarlığı yapmış, gazetecilik ve siyaset alanlarında kamuoyunda geniş yankı uyandırmış isimlerden biridir. Medya kariyeri, siyasi faaliyetleri ve 2016 sonrası yaşadığı yargı süreciyle Türkiye’nin yakın tarihine tanıklık eden figürler arasında yer alır.
Nazlı Ilıcak’ın hayatı ve eğitimi
Nazlı Ilıcak, 1 Ocak 1944 tarihinde Ankara’da doğdu. Lise eğitimini Fransız Kız Lisesi Notre Dame de Sion’da tamamladı. Üniversite öğrenimini İsviçre’de sürdüren Ilıcak, Lozan Üniversitesi Siyaset Bilimi Fakültesi’nden mezun oldu.
Gazetecilik kariyeri
Gazeteciliğe 1974 yılında Tercüman Gazetesi’nde köşe yazıları yazarak başladı. Meslek hayatı boyunca Tercüman, Meydan, Akşam, Yeni Şafak, Bugün ve Sabah gazetelerinde görev aldı. Uzun yıllar Sabah gazetesinde yazarlık yapan Ilıcak, 17 Aralık 2013 sürecinin ardından yaşanan fikir ayrılıkları nedeniyle bu gazeteden ayrıldı.
2014 yılında Bugün gazetesine dönen Ilıcak’ın bu görevi, 26 Ekim 2015’te gazeteye kayyum atanmasıyla sona erdi. Ardından kısa bir süre T24’te konuk yazar olarak yazdı. 17 Kasım 2015’ten itibaren Bugün gazetesinden ayrılan ekiple birlikte Özgür Düşünce gazetesini kurarak burada yazılarına devam etti.
Televizyon çalışmaları
Nazlı Ilıcak, 2 Mart 2014 tarihinde Kanal D’de yayın hayatına başlayan “Pazar Gezmesi” programını sundu. Program, 1 Kasım 2015 genel seçimlerinin ardından alınan kararla 24 Aralık 2015’te yayından kaldırıldı ve Ilıcak’ın Kanal D ile yolları ayrıldı.
Siyasi hayatı
Nazlı Ilıcak, Refah Partisi’nden İstanbul milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görev yaptı. Siyasi kimliğiyle de kamuoyunda sık sık gündeme gelen Ilıcak, özellikle askerî vesayet ve demokrasi tartışmalarında aktif bir duruş sergiledi.
15 Temmuz sonrası tutuklanma süreci
2016 Türkiye askerî darbe girişiminin ardından, aralarında çok sayıda gazetecinin bulunduğu isimler hakkında gözaltı kararı çıkarıldı. Nazlı Ilıcak, 26 Temmuz 2016 tarihinde Bodrum’da gözaltına alındı. 29 Temmuz 2016’da çıkarıldığı Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliği tarafından “silahlı terör örgütü üyeliği” suçlamasıyla tutuklandı. Ilıcak, bu süreçte yaklaşık 3,5 yıl cezaevinde kaldı.
Özel hayatı ve yabancı dil bilgisi
Nazlı Ilıcak, Fransızca ve İngilizce bilmektedir. Kemal Ilıcak ve Emin Şirin ile evlilikler yapan Ilıcak, iki çocuk annesidir.
