Türkiye–Yunanistan Nüfus Mübadelesi’nin toplumsal hafızada canlı tutulması amacıyla hayata geçirilen Mübadele Anıtı, Başiskele Yeniköy’de düzenlenen törenle açıldı. Açılışta konuşan Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, geçmişle bağın kopmamasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Tarih Kocaeli’de yaşatılıyor
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Türkiye–Yunanistan Nüfus Mübadelesi’nin toplumsal hafızada canlı tutulması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla önemli bir çalışmaya imza attı. Batı Trakya Türkleri Dayanışma Derneği’nin talebi doğrultusunda, Başiskele Yeniköy Bayrak Meydanı’nda Mübadele Anıtı hayata geçirildi. Hem anıtın tanıtımı hem de mübadelenin yıl dönümü dolayısıyla meydanda bir tören düzenlendi.
Yoğun katılım sağlandı
Törene Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, Başiskele Belediye Başkanı Yasin Özlü, AK Parti Başiskele İlçe Başkanı Mehmet Başyiğit, Batı Trakya Türkleri Dayanışma Derneği İzmit Şube Başkanı Yüksel Öztürk, Başiskele Balkan Batı Trakya İlleri Rumeli Türkleri Derneği Başkanı Raşit İlhan, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, muhtarlar ve çok sayıda vatandaş katıldı.
Toplumsal hafızaya vurgu
Yeniköy Merkez Camii İmamı Numan Ayaz’ın okuduğu Kur’an-ı Kerim tilaveti ile başlayan törende konuşan Başkan Tahir Büyükakın, Mübadele Anıtı’nın taşıdığı anlam ve toplumsal hafızadaki önemine dikkat çekerek şunları söyledi:
“İnsanlar geçmişle bağlantılarını hafızaları üzerine kurarlar. Milletlerin de hafızası vardır. Milletler geçmişleriyle bağlantılarını kopartırsa hafıza kaybı yaşarlar. Nereden geldiklerini, nereye gittiklerini, amaçlarının ne olduğunu, kim olduklarını, her şeylerini kaybederler. Kültürlerinden kopanlar, tarihlerinden koparlar.”
“Batı Trakya ile bağ hiç kopmadı”
1923 yılında imzalanan anlaşma ile yaklaşık 500 bin Müslüman Türk’ün mübadeleye tabi tutulduğunu hatırlatan Başkan Büyükakın, bölgede kalanlara ise uzun yıllardır asimilasyon politikasının uygulandığını belirterek şöyle konuştu:
“Bugün aslında enteresan bir tarih. 29 Ocak aynı zamanda Milli Direniş ve Dayanışma Günü’nün yıldönümü. Bizim Batı Trakya ile bağımız hiç kopmadı, temas devam ediyor.”
“Geçmişimize bir geçiş kapısı”
Başkan Büyükakın konuşmasını şu sözlerle sürdürdü:
“Aslında kültür emperyalizmi ve bu doğrultuda uygulanan asimilasyon politikaları tam da çağdaş dünyanın mankurtlaştırma politikalarının izdüşümüdür. Bu manada bizim tarihle olan bağımızı, hafızamızı tazeleyecek olan bütün bağlar işte bu köprülerdir. Bu anıta baktığınızda burada bir mermer ve üzerine yazılmış yazılar ve altta bir fotoğraf görmemeniz gerekir. Burası aslında bizim tarihimize, kimliğimize bir geçiş kapısının anıtı olarak orada durmaktadır.”
“Yaptığım en önemli hizmet”
Gençlerin mübadele sürecinde yaşananları doğru şekilde öğrenmesi gerektiğini vurgulayan Büyükakın, konuşmasına şöyle devam etti:
“Gençlerimiz, 30 Ocak 1923’te ve sonrasındaki iki yıl boyunca devam eden mübadele sürecinde neler olduğunu görsünler. Bugün kalanlara neler oluyor? Bugün kalanlar için ne yapmamız gerekir, o davamızı nasıl ayakta tutmamız gerekir. İşte bu, onun anıtıdır. Başiskele’de birçok iş yapıyoruz ama bana ‘Başiskele’ye yaptığın en önemli hizmet nedir?’ diye sorarsanız, size bu anıtı gösteririm.”
“Bu sadece bir anıt değil”
Konuşmasının devamında anıtın anlamını vurgulayan Büyükakın şunları söyledi:
“Köprüler, yollar ve diğerlerinin hiçbiri en büyük hizmetler listesinde bunun önünde değildir. Neden? Çünkü bu anıt bizi var eder. Çünkü devlet, bayrak, din ve vatan yoksa geri kalan her şey anlamsızdır. Öyle şeyler vardır ki onlar yoksa diğer hiçbir şeyin anlamı yoktur. Onun için tarihle bağımızı yeniden kurduğumuz bu tür anıtlar aslında bizim geçmişten yarınlara uzanan köprülerimizdir.”
“Manevi anlamı paha biçilemez”
Başkan Büyükakın konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Belki daha da az ama manevi anlamda paha biçilemez bir eseri buraya kazandırmış olduk. Bu anıt için emeği geçen herkese yürekten teşekkür ediyorum. O yıllarda yollarda hayatını kaybeden ve şehit olan, ondan sonra vatan mücadelesi için veya ondan önce vatan mücadelesi için, bayrak mücadelesi için bu vatan uğruna toprağa düşmüş, başta Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere tüm şehitlerimizi rahmetle anıyorum. Gazilerimizi, ahirete irtihal edenleri de bu vesileyle minnetle anıyorum.”
Anıta karanfiller bırakıldı
Dernek başkanlarından Raşit İlhan, Başkan Büyükakın’a desteklerinden dolayı teşekkür ederek, “Bu anıt bizim için çok değerli. Ruhunu yaşatmak için ise bizlere görev düşüyor” dedi. Yüksel Öztürk ise “Türk kimliği Batı Trakya’da halen tanınmıyor. Bu dava hepimizin davasıdır” ifadelerini kullandı.
Başiskele Belediye Başkanı Yasin Özlü de konuşmasında, Yeniköy’de mübadeleyi anlatan Göç Müzesinin hayata geçirileceğini müjdeledi. Programın sonunda Başkan Büyükakın ve protokol üyeleri, mübadele döneminde hayatını kaybedenler anısına anıta karanfil bıraktı.
