Sosyal yardımlarda uzun yıllardır uygulanan “koli yardımı” modeli yerini daha kapsamlı ve sürdürülebilir bir sisteme bırakmaya hazırlanıyor. Geliri temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmeyen haneleri doğrudan desteklemeyi hedefleyen yeni modelde sona gelindi. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) adı verilen uygulama, haneye giren toplam geliri esas alarak çalışacak. Amaç, geçici yardımlar yerine aile bütçesini dengeleyen kalıcı bir destek mekanizması oluşturmak. Yeni sistemle birlikte özellikle kira, gıda ve fatura giderleri altında zorlanan vatandaşların ekonomik olarak rahatlaması hedefleniyor.
Koli yardımı yerine gelir odaklı destek
Yeni modelle birlikte ayni yardımların ağırlıkta olduğu koli yardımı uygulaması büyük ölçüde sona erecek. GETAD, vatandaşın ne kadar gıdaya ihtiyacı olduğundan ziyade, hanenin toplam gelir durumuna odaklanıyor. Eğer eve giren aylık gelir, devlet tarafından belirlenen asgari yaşam sınırının altında kalıyorsa, aradaki fark devlet tarafından karşılanıyor. Böylece her haneye aynı içerikte yardım yapmak yerine, ihtiyaca göre kişiselleştirilmiş bir destek sunulmuş oluyor. Bu yaklaşımın, sosyal yardımlarda adalet duygusunu güçlendirmesi bekleniyor.
Vatandaşlık maaşı modeli devreye giriyor
GETAD’ın en dikkat çeken unsurlarından biri “vatandaşlık maaşı” uygulaması. Bu kapsamda, gelir yetersizliği tespit edilen hanelerin eksik kalan bütçesi nakdi destekle tamamlanacak. Destek miktarı, hanenin gelirine ve yaşam koşullarına göre belirlenecek. Böylece vatandaş, hangi harcamaya ne kadar pay ayıracağını kendi önceliklerine göre planlayabilecek. Uzmanlar, bu yöntemin hem bireysel özgürlüğü artıracağını hem de yardımların daha verimli kullanılmasını sağlayacağını ifade ediyor.
Kira, fatura ve gıda yükü hafifletilecek
Yeni sistemin temel hedeflerinden biri, artan yaşam maliyetleri karşısında dar gelirli ailelerin yükünü hafifletmek. Özellikle kira, elektrik, su ve doğal gaz faturaları ile gıda harcamaları, hane bütçesinde en büyük payı oluşturuyor. GETAD ile sağlanacak gelir tamamlayıcı destek sayesinde, bu temel giderlerin daha rahat karşılanması amaçlanıyor. Yetkililer, sistemin doğru uygulanması halinde ailelerin borç sarmalına girmesinin de önüne geçileceğini belirtiyor.
Daha sürdürülebilir bir sosyal yardım modeli
GETAD, yalnızca kısa vadeli bir destek değil, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir sosyal yardım modeli olarak kurgulanıyor. Gelir durumunun düzenli olarak güncelleneceği sistemde, hanelerin ekonomik durumundaki değişimler yakından takip edilecek. Geliri artan ailelerin destekten çıkması, ihtiyacı devam edenlerin ise sistem içinde kalması sağlanacak. Bu yönüyle GETAD, sosyal yardımların kalıcı bir bağımlılık değil, geçici bir denge unsuru olmasını hedefliyor.
Yeni sistemin hayata geçmesiyle birlikte, sosyal yardımlarda önemli bir zihniyet değişiminin yaşanması bekleniyor. Koli yardımıyla sınırlı kalan destek anlayışının yerini, insan onurunu ve gerçek ihtiyaçları merkeze alan gelir temelli bir model alacak.
