Kocaeli'nin sanayi ve yerleşim açısından önemli bölgelerinden biri olan Körfez ilçesi, geçmişi yüzyıllar öncesine uzanan tarihiyle dikkat çekiyor. Bugün Körfez'in önemli yerleşim alanları arasında bulunan Yarımca ve Tütünçiftlik'in geçmişinde Osmanlı döneminden Cumhuriyet yıllarına kadar uzanan pek çok gelişme bulunuyor.
Körfez Belediyesi'nin tarihçe bilgilerinde yer alan anlatıma göre, Yarımca'nın bugünkü adını almasının arkasında bölgede defalarca kesintiye uğrayan yerleşim süreci bulunuyor.
YARIMCA'NIN ESKİ ADI NEYDİ?
Körfez Belediyesi'nin aktardığı tarihi bilgilere göre, Osmanlı Devleti'nin ilk dönemlerinde Yarımca'nın daha önce “Brunga” olarak kullanılan adı “Burunca” şeklinde değiştirildi.
Orhan Bey döneminde bölgenin tamamen Osmanlı hâkimiyetine geçmesiyle birlikte yerleşim alanlarında onarım çalışmaları gerçekleştirildi. Kiliselerin camiye dönüştürüldüğü, limanın yeniden işlerlik kazandığı ve bölgenin canlandırılmaya çalışıldığı belirtiliyor.
1420 yılına gelindiğinde ise Yarımca'nın henüz köy niteliğinde bir yerleşim olduğu ifade ediliyor.
PEKİ, YARIMCA İSMİ NEREDEN GELİYOR?
Yarımca isminin ortaya çıkışına ilişkin en dikkat çekici anlatım, bölgede yerleşimlerin sürekli yarım kalmasına dayanıyor.
Tarih boyunca istilalar, yangınlar, sel baskınları ve çeşitli doğal afetler nedeniyle kıyı kesimindeki yerleşimlerin zarar gördüğü, halkın ise güvenlik amacıyla daha yüksek bölgelere çekildiği aktarılıyor.
Ancak geçim kaynaklarının önemli bir bölümünü oluşturan Yarımca Ovası ve sahil limanı nedeniyle kıyı kesiminde yeniden yerleşim kurulmaya çalışılıyordu.
Bu yerleşimlerin çeşitli nedenlerle tekrar tekrar zarar görmesi ve gelişimin tamamlanamaması nedeniyle bölgenin “Yarımca” adıyla anılmaya başlandığı belirtiliyor.
1766 DEPREMİ YARIMCA'DA BÜYÜK YIKIMA NEDEN OLDU
Körfez'in tarihindeki önemli olaylardan biri de 22 Mayıs 1766 tarihinde meydana gelen deprem oldu.
Belediyenin tarihçe anlatımına göre yaklaşık iki dakika süren deprem, Körfez kıyısındaki çok sayıda yerleşim yerinde büyük yıkıma yol açtı.
Deprem ve devam eden sarsıntılar nedeniyle bölgede can kayıpları yaşandığı, kıyı kesimindeki halkın daha güvenli gördüğü yüksek bölgelere yöneldiği ifade ediliyor.
Bu olayın, Yarımca'daki yerleşim düzenini etkileyen önemli gelişmelerden biri olduğu belirtiliyor.
TÜTÜNÇİFTLİK'İN TARİHİNDE DİKKAT ÇEKEN AYRINTI
Bugün Körfez ilçesinin önemli yerleşim alanlarından biri olan Tütünçiftlik'in geçmişi de Osmanlı dönemine uzanıyor.
Körfez'in dar kesimlerinden birinde bulunan Tütünçiftlik sahilinin tarih boyunca deniz feneri amacıyla kullanıldığı, 1854 yılında Sultan Abdülmecid döneminde bölgeye bir deniz feneri yaptırıldığı aktarılıyor.
Aynı dönemde İzmit Sancak Beyi Topal Osman Paşa'nın, bölgenin doğal güzellikleri nedeniyle burayı çiftlik olarak kullandığı belirtiliyor.
Tütünçiftlik çevresindeki bazı alanların geçmişte mera ve av sahası olarak değerlendirildiği de tarihi bilgiler arasında yer alıyor.
ROMANYA'DAN GELEN GÖÇMENLER TÜTÜNÇİFTLİK'E YERLEŞTİRİLDİ
Cumhuriyet döneminde Tütünçiftlik'in yerleşim tarihinde önemli gelişmeler yaşandı.
1937 yılında Romanya'dan getirilen 60 göçmenin bölgeye yerleştirildiği, göçmen ailelere arazi tahsis edildiği belirtiliyor. 1939 yılında gelen yeni göçmenler de bölgedeki yerleşime katıldı.
Ancak ilk yerleşimcilerin bir bölümünün sıtma ve çeşitli hastalıklar nedeniyle ilerleyen yıllarda başka bölgelere göç etmek zorunda kaldığı ifade ediliyor.
1951 yılında ise Tütünçiftlik'in Yarımca köyü muhtarlığına bağlandığı aktarılıyor.
KİRAZ VE ÜZÜM BAĞLARINDAN SANAYİ KENTİNE
Yarımca ve çevresi, geçmişte kiraz bahçeleri ve üzüm bağlarıyla tanınan bir bölgeydi.
Uzun yıllar tarımsal faaliyetlerin öne çıktığı yerleşim, 1950'li yıllardan itibaren hızlanan sanayileşmeyle birlikte önemli bir değişim geçirdi.
Bölgeye kurulan sanayi tesisleriyle birlikte nüfus hareketliliği artarken, Yarımca ve Tütünçiftlik çevresindeki yerleşim alanları da büyümeye başladı.
Bu süreç, Körfez'in bugünkü kentleşme yapısının oluşmasında etkili oldu.
TÜTÜNÇİFTLİK NE ZAMAN YARIMCA'YA BAĞLANDI?
Tütünçiftlik'in idari yapısındaki önemli değişimlerden biri 1970 yılında gerçekleşti.
Yapılan referandum sonucunda Tütünçiftlik'in Yarımca Belediyesi sınırlarına dahil edilmesi kararlaştırıldı.
Bu karar, 23 Aralık 1970 tarihinde Bakanlar Kurulu tarafından onaylandı ve Tütünçiftlik, Yarımca'nın bir mahallesi oldu.
1971 yılında ise bölgeden geçen karayolu esas alınarak yerleşim iki mahalleye ayrıldı. Sonraki yıllarda gelişen idari düzenlemelerle bugünkü mahalle yapılanması şekillendi.
