Sanayinin kalbi Kocaeli’de, fabrikalarda vardiyalı çalışan işçilerden küçük işletme sahiplerine kadar herkesin tek derdi, alın teriyle kazandığı parayı enflasyona ezdirmemek. Ay sonunu zor getiren geniş bir kesim için elde kalan üç beş kuruşun kıymeti çok büyük. İşte bu yüzden BDDK verilerinde vadeli TL hesaplarının 17 trilyon liraya fırlaması bir tesadüf değil. Kocaelili vatandaş da "ya düşerse" korkusu yaşamadan, ay sonunda hesabına ne yatacağını bilmek istiyor. Merkez Bankası’nın faiz indirme ihtimaline karşı, elinde nakit olanlar şu anki yüksek oranları yakalamanın telaşında.
100 Bin Liranın 32 Günlük Kazancı
Eylül ayında enflasyon yüzde 1,84 olarak açıklanınca, reel getiri hesapları baştan yapıldı. Şu an Kocaeli’de bankaların kapısını çalan biri, 100 bin lirası için ortalama yüzde 38-39 faiz oranıyla karşılaşıyor. Bu parayı 32 gün bankada tutmanın karşılığı ise net 2.748 lira olarak cebe yansıyor. Kiraların ve yaşam masraflarının bu denli yüksek olduğu bir şehirde, bu tutar gerçekten ilaç gibi geliyor. Ancak faiz oranlarının yüzde 37'ye gerilemesi halinde bu kazanç 2.676 liraya inecek. Bu ufak farklar bile geçim derdindeki vatandaş için büyük anlam taşıyor.
Alternatif Piyasalar Neden Üzdü?
Son bir aylık dönemin kazananları ve kaybedenleri oldukça net. Yatırımcının sığınağı altın, yüzde 5 kayıpla büyük bir hüsran yarattı. Euro yüzde 2 gerilerken, dolar ancak yüzde 1,5 artarak beklentilerin uzağında kaldı. Bu tablo, parasını dövizde tutanların enflasyon karşısında reel olarak eridiğini gösteriyor. Hal böyle olunca Kocaeli halkı, maceraya atılmak yerine TL mevduat hesaplarının sunduğu garanti parayı tercih ediyor. Bankaların yeni müşterileri kapmak için sunduğu cazip oranlar da bu yönelimi hızlandıran en önemli etkenlerden biri.
