Gürcistan üzerinden ülkeye giren istilacı tür Kahverengi Kokarca (Halyomorpha halys), kısa sürede Karadeniz Bölgesi’ni etkisi altına aldı ve Kocaeli’ye doğru ilerleyerek Kandıra ve İzmit’in doğu köylerinde görülmeye başladı. Uzmanlar, bu böceğin fındık, hurma ve mısır başta olmak üzere 300’den fazla bitki türüne ciddi zarar verdiğini belirtiyor. Artan vakalar, istilanın artık bölgesel olmaktan çıkarak ulusal boyuta ulaştığını gösteriyor.
Uzak Doğu Kökenli, Tüm Türkiye’yi Tehdit Ediyor
Aslen Uzak Doğu kökenli Kahverengi Kokarca, 2017’den itibaren Türkiye’de görülmeye başladı. İlk olarak Gürcistan sınırından Karadeniz’e yayılan tür, son yıllarda Marmara ve Ege bölgelerinde de tespit edildi. Uzmanlar, iklim değişikliği ve artan sıcaklıkların bu türün yaşam alanını genişlettiğine dikkat çekiyor.
Tarıma Verdiği Zararlar Endişe Yaratıyor
Yaklaşık 1,5 santimetre boyundaki Kahverengi Kokarca, bitkilerin öz suyunu emerek besleniyor ve meyvelerde lekelenme, şekil bozukluğu ile kalite kaybına yol açıyor. En çok zarar gören ürünler arasında fındık, ceviz, elma, armut, şeftali, Trabzon hurması, turunçgiller ile mısır, domates, biber ve fasulye bulunuyor. Fındıkta iç meyvenin büzüşmesine yol açan böcek, ürünün pazarlanabilirliğini düşürüyor ve rekolte kaybını artırıyor.
Mücadele İçin İki Yöntem: Kimyasal ve Biyolojik
Tarım ve Orman Müdürlükleri, istilacı böcekle mücadelede hem kimyasal hem biyolojik yöntemlerin birlikte uygulanması gerektiğini vurguluyor. Yoğun yayılım olan alanlarda ruhsatlı ilaçlarla kontrollü ilaçlama kısa vadeli çözüm sağlarken, uzun vadeli mücadele için Kahverengi Kokarca’nın doğal düşmanı Samuray Arısı (Trissolcus japonicus) doğaya salınıyor. Bu arı, kokarcanın yumurtalarını parazitleyerek çoğalmasını engelliyor.
Evlerde de Görülebiliyor
Kahverengi Kokarca yalnızca tarım alanlarını değil, şehirlerdeki evleri de etkiliyor. Soğuk havalarda kapı aralıklarına, pencere kenarlarına ve çatlaklara sığınan böcekler, ezildiklerinde yoğun bir koku yayıyor. Uzmanlar, böceklerin ezilmemesi gerektiğini, sabunlu su dolu kaplarda imha edilmesini ya da Tarım ve Orman Müdürlüklerine bildirilmesini öneriyor.
Ulusal Mücadele Başlatıldı
Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında, istilacı böceğin yayılım haritası çıkarılıyor. Uzman ekipler, yoğun bölgelerde ilaçlama programlarıyla birlikte biyolojik mücadeleyi de genişletiyor. Üreticilerden bahçelerini düzenli kontrol etmeleri ve şüpheli durumlarda en yakın müdürlüğe bilgi vermeleri isteniyor. Türkiye genelinde yürütülen bu çalışmalar, zararlının kontrol altına alınması ve tarımsal üretimin korunmasını hedefliyor.