Kocaeli’de son günlerde etkili olan yağışlar doğayı canlandırırken, İzmit’in kırsal bölgelerinde mantar toplayan vatandaşların da yüzünü güldürdü. Yağmurla birlikte toprağın nemlenmesinin ardından çayırlık ve ormanlık alanlarda mantarlar görülmeye başladı.
Özellikle sabah saatlerinde doğaya çıkan vatandaşlar, sepetlerini alarak çayır ve ormanlık alanlarda mantar arıyor. Bölgede yaşayan ve hangi noktalarda mantar çıktığını bilen vatandaşlar için sonbaharın gelişi aynı zamanda mantar sezonunun da habercisi oldu.
“ARAYAN BULURMUŞ RIZKINI”
Mantar toplamak için doğaya çıkan vatandaşların, “Arayan bulurmuş rızkını, çayır mantarı sezonu açıldı” sözleri de sezonun sevincini ortaya koydu.
Yağışların ardından doğada kendiliğinden yetişmeye başlayan mantarları arayan vatandaşlar, kimi zaman uzun süre çayırlarda ve ormanlık bölgelerde dolaşıyor. Bulunan mantarlar ise dikkatli şekilde toplanarak sepetlere konuluyor.
Sonbahar aylarında yağışların devam etmesiyle birlikte İzmit’in kırsal bölgelerinde mantar hareketliliğinin sürmesi bekleniyor.
ÇAYIRDA YETİŞMESİ GÜVENLİ OLDUĞU ANLAMINA GELMİYOR
Mantar sezonunun başlamasıyla birlikte en önemli konu ise zehirlenme riski. Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı birimlerin yayımladığı bilgilere göre, doğada zehirli ve zehirsiz mantarlar bir arada bulunabiliyor ve bunları birbirinden ayırmak için herkes tarafından uygulanabilecek basit ve kesin bir yöntem bulunmuyor. Bakanlık ayrıca halk arasında yaygın olan “çayırda yetişen mantar zehirli değildir” inanışının doğru olmadığı konusunda uyarıyor.
Yenilebilir türlerle zehirli türlerin birbirine oldukça benzeyebilmesi de riski artırıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarında, bazı türlerin birbirinden ayrılmasının ancak bu konuda uzman kişiler tarafından yapılabileceğine dikkat çekiliyor. Mantarın rengi, kokusu veya tadı da tek başına güvenli olup olmadığını göstermiyor.
HALK ARASINDAKİ BU İNANIŞLARA DİKKAT
Mantarlarla ilgili yıllardır aktarılan bazı bilgilerin gerçeği yansıtmadığı belirtiliyor. Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı birimler; mantarın yoğurtla yenmesinin zehirlenmeyi önlediği, iyi pişirildiğinde zehrinin kaybolduğu, sirkeli veya tuzlu suda bekletmenin mantarı güvenli hale getirdiği ve çayırlarda yetişen mantarların zehirli olmayacağı yönündeki inanışların yanlış olduğunu bildiriyor.
Aynı şekilde mantarın koparıldığında renk değiştirmemesi de onun yenilebilir olduğunu kanıtlamıyor. Bu nedenle vatandaşların yalnızca görünüşüne veya geçmiş yıllardaki deneyimlerine dayanarak yabani mantar tüketmemeleri büyük önem taşıyor.
SAĞLIK BAKANLIĞINDAN YABANİ MANTAR UYARISI
Sağlık Bakanlığı da özellikle yağışların arttığı dönemlerin ardından mantar zehirlenmelerine karşı vatandaşları uyarıyor. Bakanlığa bağlı sağlık birimlerinin güncel bilgilendirmelerinde, doğal ortamlarda yetişen ve yapısında zehir bulunan mantarların tüketilmesinin ölümle sonuçlanabilecek ciddi zehirlenmelere yol açabileceği belirtiliyor.
Sağlık Bakanlığı, doğada yetişen mantarların tüketilmemesini; bunun yerine ambalajlı, etiketli ve güvenilir şekilde satışa sunulan kültür mantarlarının tercih edilmesini öneriyor.
PİŞİRMEK ZEHİRLİ MANTARI GÜVENLİ HALE GETİRMEYEBİLİR
Vatandaşların dikkat etmesi gereken bir başka nokta da mantarın pişirilmesi. Sağlık Bakanlığının açıklamalarında yabani mantarların pişirilmesi, kaynatılması veya kurutulmasının zehirlenme riskini ortadan kaldırmadığı açıkça belirtiliyor.
Bu nedenle “iyi pişerse bir şey olmaz” düşüncesiyle türü bilinmeyen bir mantarın tüketilmesi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
BELİRTİLER SAATLER SONRA ORTAYA ÇIKABİLİYOR
Sağlık Bakanlığı kaynaklarına göre zehirlenme belirtileri, mantardaki toksinin özelliğine bağlı olarak farklı sürelerde ortaya çıkabiliyor. Bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, terleme, sersemlik, uyku hali, tansiyon düşüklüğü, bulanık görme ve çarpıntı görülebilen belirtiler arasında bulunuyor. Bazı zehirlenmelerde ise karaciğer ve böbrek fonksiyonlarında ciddi bozulmalar gelişebiliyor.
Bu nedenle mantar tüketildikten sonra herhangi bir şikâyetin ortaya çıkması durumunda belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemek yerine sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
ŞÜPHE VARSA 114 ARANABİLİR
Sağlık Bakanlığı, mantar zehirlenmesinden şüphelenilmesi halinde en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini bildiriyor. Zehirlenmelerle ilgili bilgi ve danışmanlık için ise Ulusal Zehir Danışma Merkezi (UZEM) 114 numaralı hat üzerinden 7 gün 24 saat hizmet veriyor.
MANTAR TOPLARKEN DOĞAYA DA DİKKAT
Mantar toplamak amacıyla kırsal ve ormanlık alanlara çıkan vatandaşların yalnızca tüketim konusunda değil, doğanın korunması konusunda da dikkatli davranması önem taşıyor. İhtiyaçtan fazla mantar toplanmaması, çevreye çöp bırakılmaması ve doğal yaşam alanlarına zarar verilmemesi gerekiyor.
İzmit’in kırsal bölgelerinde yağışlarla birlikte başlayan mantar hareketliliği sonbaharın renkli görüntülerinden birini oluştururken, vatandaşların topladıkları mantarları tüketme konusunda son derece temkinli davranmaları gerekiyor. Çünkü doğada görülen bir mantarın çayırda yetişmesi, güzel görünmesi ya da daha önce tüketilen bir türe benzemesi, onun güvenli olduğunu tek başına göstermiyor.
