Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin öncülüğünde İzmit Körfezi’nde yürütülen ekolojik temizlik ve iyileştirme çalışmaları, “İzmit Körfezi Örneğinde: Yapılan Çalışmalar, Sorunlar ve Çözüm Önerileri” başlıklı panelle kamuoyuyla paylaşıldı. Kocaeli Kongre Merkezi’nde düzenlenen etkinlikte konuşan uzmanlar, Körfez’in bugünkü durumunu bilimsel verilerle değerlendirirken, çözüm yolları konusunda önemli bilgiler sundu.
Panelin moderatörlüğünü Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Mesut Önem üstlendi. Panelde; TÜBİTAK-MAM, ODTÜ, İstanbul Üniversitesi, Kocaeli Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesi’nden akademisyenler, İzmit Körfezi Dip Çamuru Projesi kapsamında gerçekleştirdikleri saha çalışmalarını ve elde ettikleri bulguları katılımcılarla paylaştı.
“Başarıda en büyük pay bilimsel çalışmalarda”
Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Mesut Önem, Körfez’de sürdürülen temizlik çalışmalarının temelinin bilimsel izleme ve analizlere dayandığını vurguladı. “Denetim anlayışımızı bilimsel veriler ışığında şekillendirdik” diyen Önem, yapılan yatırımların etkisini özellikle ileri biyolojik arıtma tesisleriyle gördüklerini belirtti.
Kocaeli’de üç yıl içinde tüm atık su arıtma tesislerinin ileri biyolojik seviyeye ulaşacağını ifade eden Önem, bu sayede denize ulaşan azot ve fosforun büyük ölçüde azaltılacağını aktardı. Önem, ayrıca Körfez’de balık popülasyonunu desteklemek adına 54 bin yavru balığın doğaya bırakıldığını ve bu balıkların barınması için 200 yapay resif oluşturulduğunu açıkladı.
“Körfez’in filmi elimizde, halen umut var”
TÜBİTAK-MAM Kıdemli Uzman Araştırmacı Dr. Alper Evcen, İzmit Körfezi’nde 16 yıl boyunca süren bilimsel gözlemler sonucunda kapsamlı bir veri arşivi oluştuğunu söyledi. “Körfez’in sadece bir fotoğrafını değil, adeta filmini çektik” diyen Evcen, Büyükşehir Belediyesi'nin attığı doğru adımlar sayesinde Körfez’in hâlâ yaşanabilir durumda olduğunu ifade etti.
Evcen, Körfez’in halen “orta kalite” seviyesinde olduğunu, ancak bilimsel temelli uygulamalar sayesinde bu seviyenin yukarı çekilebileceğini dile getirdi. Körfez’in hassas yapısına dikkat çeken Evcen, uzun vadeli izleme çalışmalarının önemine de vurgu yaptı.
Dipten yüzeye kadar kapsamlı analizler
Panelde sunum yapan uzmanlar, İzmit Körfezi’nin su kalitesini ve canlı çeşitliliğini bilimsel cihazlarla detaylı şekilde incelediklerini aktardı.
ODTÜ’den Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Mantıkçı, Marmara Denizi’nin dijital ikizini oluşturarak, Körfez’deki fiziksel ve biyokimyasal süreçlerin modellenmesine katkı sunduklarını belirtti. İstanbul Üniversitesi’nden Doç. Dr. Uğur Uzer ise Körfez’in dört farklı noktasında su kalitesi parametrelerini ölçerek çözünmüş oksijen, tuzluluk, sıcaklık gibi değerleri analiz ettiklerini paylaştı. Ayrıca dip suyu örneklerinde bakteri çeşitliliği ve yoğunluğunu da incelediklerini vurguladı.
Yapay resiflerle ekosistem destekleniyor
KOÜ Biyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Halim Aytekin Ergül, Ulaşlı ve Eskihisar açıklarında yerleştirilen yapay resiflerdeki gelişmeleri aktardı. Gözlemler sonucunda, bu bölgelerde denizel canlı çeşitliliğinin arttığını belirten Ergül, yapay resiflerin ekosistem açısından önemli bir rol oynadığını ifade etti.
Gebze Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mehmet Salim Öncel ise, Körfez'e gelen suların kalitesine dikkat çekti. Özellikle fosfor ve azot gibi besleyici maddelerin kontrol altına alınmasının önemini vurgulayan Öncel, havza genelinde daha sıkı önlemler alınması gerektiğini dile getirdi.
Körfez için sürdürülebilirlik vurgusu
Panelde ortaya konan veriler, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin bilimsel temelli ve uzun vadeli yaklaşımının İzmit Körfezi’nin ekolojik geleceği açısından ne denli kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Yapay resifler, ileri biyolojik arıtma tesisleri, ekolojik izleme çalışmaları ve yavru balık salımları gibi uygulamalarla Körfez’in yaşanabilirliğinin artırılması hedefleniyor.
Uzmanların ortak görüşü, sürdürülebilir ve kararlı adımlar atıldıkça İzmit Körfezi’nin yeniden canlı ve temiz bir deniz ortamına kavuşmasının mümkün olduğu yönünde.