Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki baskıyı her geçen gün artırdığı bir dönemde, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İSU Genel Müdürlüğü suyun her damlasını korumayı merkeze alan çalışmalarını kararlılıkla sürdürüyor. “Eldeki suya sahip çıkma” anlayışıyla yürütülen kayıp-kaçakla mücadele, son yıllarda önemli sonuçlar verdi. Abone sayısının yüzde 103, su temininin ise yüzde 80 arttığı bir süreçte, altyapı ve teknolojik yatırımlar sayesinde kayıp su oranı yüzde 49 azaltıldı. Elde edilen bu tablo, Kocaeli’nin su yönetiminde örnek şehirlerden biri haline geldiğini ortaya koyuyor.
Altyapıda Dev Dönüşüm: Yüzde 82 Yenileme
İSU’nun kayıp-kaçakla mücadelesinin temelini, 2005 yılından itibaren hız kazanan altyapı yatırımları oluşturuyor. Bu süreçte Kocaeli genelindeki içme suyu isale ve şebeke hatlarının yüzde 82’si modern altyapıyla yenilendi. Yer altındaki hatlardan depolara, terfi merkezlerinden ana iletim hatlarına kadar geniş bir alanı kapsayan çalışmalarla kentin içme suyu altyapısı büyük ölçüde baştan sona elden geçirildi. Yaklaşık 25,2 milyar TL’lik yatırımla hayata geçirilen bu dönüşüm sayesinde hem arızalara hızlı müdahale imkânı sağlandı hem de kesintisiz ve sağlıklı içme suyu hizmetinin sürdürülebilirliği güçlendirildi. Yenilenen altyapı, su kayıplarının azaltılmasında en kritik adımlardan biri oldu.
Kayıp-Kaçak Oranı Yüzde 22,7’ye Geriledi
İSU Genel Müdürlüğü, kayıp-kaçakla mücadelede yalnızca yeni tesisler kurmakla yetinmeyerek kapsamlı bir yönetim modeli uygulamaya aldı. Fiziki denetim ekiplerinin sahadaki çalışmaları, ölçüm sistemlerinin güçlendirilmesi ve teknolojik uygulamaların devreye alınmasıyla 2004 yılında yüzde 72 seviyesinde olan kayıp-kaçak oranı, bugün yüzde 22,7’ye kadar düşürüldü. Kent merkezlerinde bu oran yüzde 21 seviyelerine kadar gerilerken, kırsal alanlar dâhil genel ortalamada elde edilen sonuç dikkat çekti. Bu başarıyla birlikte, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün büyükşehir belediyeleri için 2028 yılına yönelik belirlediği yüzde 25’lik hedefe, 2023 yılı itibarıyla ulaşılmış oldu. İSU, bu noktada durmayarak 2026’da yüzde 21, 2028’de ise yüzde 20’nin altını hedefliyor.
Site İçi Kayıplara Yönelik Özgün Model
İSU, kayıp ve kaçakla mücadeleyi yalnızca kamu altyapısıyla sınırlı tutmadı. Özellikle site içlerinde yaşanan ve uzun yıllar boyunca müdahale edilemeyen su kayıpları için mevzuat düzenlemesine gidildi. Bu kapsamda sitelerin ana girişlerine sayaçlar yerleştirildi. Siteye giren toplam su miktarı ile bireysel tüketimler karşılaştırılarak oluşan fark site yönetimlerine yansıtıldı. Böylece site sınırları içerisindeki kayıplar görünür hale geldi. Uygulama sayesinde son beş yıl içerisinde yaklaşık 4 milyon ton su yeniden sisteme kazandırıldı. Bu model, özel mülkiyet alanlarında da suyun etkin yönetilebileceğini gösteren önemli bir örnek oldu.
DMA, Gece Dinlemeleri ve Dijital Takip
İSU’nun sahadaki en etkili uygulamalarından biri olan izole alt bölge (DMA) çalışmalarıyla ilçe ve mahalleler, küçük hidrolik bölgelere ayrıldı. Şebeke girişlerine yerleştirilen debimetreler sayesinde her bölge anlık olarak izlenirken, olası kayıplar hızlı şekilde tespit ediliyor. Bunun yanında gece dinleme çalışmalarıyla görünmeyen kaçaklar noktasal olarak belirleniyor. Akustik yer mikrofonları ve frekans analiz cihazlarıyla yapılan bu çalışmalarla, 2019’dan bu yana toplam 50 milyon metreküp suyun boşa akması önlendi. SCADA sistemiyle ise içme suyu depoları, terfi merkezleri ve arıtma tesisleri 7/24 dijital ortamda takip edilerek erken müdahale imkânı sağlandı.
Genel Müdür Ali Sağlık: “Suyun Her Damlasına Sahip Çıkıyoruz”
İSU Genel Müdürü Ali Sağlık, suyun ikamesi olmayan stratejik bir kaynak olduğuna dikkat çekerek yürütülen çalışmaların önemini vurguladı. Sağlık, “Altyapıdan teknolojiye, ölçüm sistemlerinden sahadaki uygulamalara kadar her alanda kararlılıkla çalışıyoruz. Asıl mesele elimizdeki suya ne kadar sahip çıkabildiğimizdir. Kayıpları azaltıyoruz ancak bu mücadelenin kalıcı olması toplumun sürece aktif katılımıyla mümkündür” dedi. Sağlık, vatandaşların suyu tasarruflu ve bilinçli kullanmasının, yapılan yatırımlar kadar önemli olduğunun da altını çizdi.
