Kış aylarının etkisini artırmasıyla birlikte Türkiye genelinde hastane acil servislerinde yoğunluk yeniden gündemde. Sosyal medyada artan hasta yakınlarının paylaşımları, “Grip mi, Covid mi?” sorusunu bir kez daha ön plana çıkardı. Uzmanlar, sonbaharda Covid-19'un Omicron alt varyantlarıyla artışa geçtiğini, ancak son haftalarda tabloya “mutasyonlu grip” olarak anılan H3N2 virüsünün hakim olduğunu söylüyor. Özellikle H3N2’nin K alt soyu, vakaların büyük kısmını oluşturuyor ve toplumda “bu grip neden bu kadar uzun sürdü?” şeklindeki yaygın soruya da yanıt veriyor.
Grip mi Covid mi? Belirtiler Birbirine Çok Yakın
Bu sezon gribe neden olan baskın virüs, Influenza A'nın bir alt tipi olan H3N2. Özel bir hastanede görev yapan Acil Servis Sorumlusu Dr. Öğr. Üyesi Süleyman Alpar, Dünya Sağlık Örgütü’nün Avrupa’daki grip vakalarının yüzde 80-90’ının H3N2 olduğunu bildirdiğini aktarıyor. Bu yıl grip sezonu hem erken başladı hem de oldukça yoğun seyrediyor.
Hastalarda en sık görülen belirtiler şöyle:
Ani başlayan yüksek ateş
Yaygın kas ve eklem ağrısı
Şiddetli halsizlik
Uzayan öksürük ve bitkinlik (10-14 güne kadar)
Bu belirtiler nedeniyle grip ile Covid-19 arasındaki farkı ayırt etmek giderek zorlaşıyor. Dr. Alpar, “Birçok hasta Covid endişesiyle başvuruyor ama çoğunda grip saptanıyor” diyor.
Covid Geri Dönmedi, Zaten Hiç Gitmedi
Dr. Alpar, Covid-19’un tamamen sona ermediğini, ancak artık “dalga dalga” bir seyir izlediğini belirtiyor. Eylül ayında “Nimbus” ve “Stratus” isimli Omicron alt varyantlarıyla başvurularda artış yaşandığını, kışın ilerlemesiyle tabloyu grip vakalarının devraldığını söylüyor.
Ancak son günlerde bazı acil servislerde Covid yoğunluğu yeniden dikkat çekiyor. Alpar, koronavirüsün “altta sürekli akan bir virüs” haline geldiğini, zaman zaman tırmanışa geçeceğini belirtiyor. Özellikle kapalı alanlar, yılbaşı kutlamaları, toplu taşımada maskesizlik ve düşük aşılanma oranları, bu yükselişin başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Grip Vakaları Neden Bu Kadar Ağır Seyrediyor?
H3N2’nin bu yıl baskın hale gelen K alt soyu, klasik gripten daha uzun süren semptomlarla dikkat çekiyor. Pek çok kişi yüksek ateşle birlikte uzun süre geçmeyen halsizlik ve öksürükten şikayetçi.
Uzmanlara göre bu durumun birkaç nedeni var:
H3N2’nin bulaşıcılığının yüksek olması
Toplum bağışıklığının bu alt soy için yetersiz olması
Diğer solunum yolu enfeksiyonlarının da eklenmesi
Aşılanma oranlarının düşüklüğü
Dr. Alpar, bu virüsün “öldürücü” olduğuna dair güçlü bir veri olmadığını ancak risk grubundakilerde hastane yatışlarını artırabildiğini vurguluyor.
Aynı Anda İki Virüsle Enfekte Olmak Mümkün mü?
“Evet,” diyor Alpar. Covid-19 ve grip virüslerinin aynı kişide birlikte görülebildiğini belirtiyor. Ancak bu koinfeksiyon oranı genelde yüzde 2-3 düzeyinde. İki enfeksiyon bir araya geldiğinde, özellikle ileri yaş ve kronik hastalıkları olan kişilerde yoğun bakım ihtiyacı ya da ölüm riski artabiliyor.
Bu nedenle semptomlar ağır ya da uzun sürüyorsa, sadece "kötü bir grip" demek yerine test yapılması öneriliyor. Çünkü Covid-19 ve grip, benzer belirtilerle seyretse de tedavi ve izolasyon açısından farklı yaklaşım gerektiriyor.
Kış Boyunca Devam Eder mi?
Grip sezonu genellikle aralık ve ocak aylarında zirve yapar, şubat-mart aylarında yavaşlar. Ancak bu yıl K alt soyu nedeniyle sezonun uzaması bekleniyor. Eğer aşılanma oranları düşük kalır ve kapalı, kalabalık ortamlarda önlem alınmazsa, ilkbahara kadar yoğunluk devam edebilir.
Dr. Alpar, bu süreci bir “kıyamet senaryosu” olarak değil, “yönetilebilir ancak dikkat gerektiren bir sezon” olarak değerlendirmek gerektiğini söylüyor. Özellikle risk grubundakilerin grip aşılarını ihmal etmemesi, semptom gösteren kişilerin ise test yaptırarak doğru izolasyon önlemlerini alması öneriliyor.
