Son dönemlerde e-ticaret platformlarında artış gösteren ve içeriği hakkında bilgi verilmeyen "gizemli kutu" satışlarına Ticaret Bakanlığı’ndan durdurma kararı geldi. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, bu uygulamaların tüketiciyi yanıltıcı nitelikte olduğuna hükmetti. Kararla birlikte, platformlarda içeriği belirsiz ürünlerin satışının yapılması yasaklandı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, özellikle genç tüketicileri hedef alan ve "şans oyunu" algısı oluşturan bu tür satışların tüketicilerin ekonomik davranışlarını bozabilecek bir nitelik taşıdığı ifade edildi.
Haksız ticari uygulama: Bilgi yok, risk çok
Reklam Kurulu’nun yaptığı değerlendirmelerde, gizemli kutuların tanıtımlarında ürün içeriğine dair hiçbir bilgilendirme yapılmadığına dikkat çekildi. Bu durumun, tüketicilerin normalde taraf olmayacağı işlemlere yönelmesine neden olduğu belirtildi.
Kurul kararında şu ifadeler yer aldı:
“Mesafeli satış sözleşmeleri kapsamında içeriği net olmayan ürünlerin satışı, tüketicinin bilgi alma hakkını ihlal etmektedir. Ürün içeriğinin belirsizliği, aldatıcı reklam niteliği taşıdığı için haksız ticari uygulama sayılmıştır.”
9 firmaya ceza, platformlara uyarı
Yapılan açıklamaya göre, “gizemli kutu” satışı yapan 9 ayrı reklam veren hakkında durdurma cezası uygulanmasına karar verildi. Ayrıca bu ürünlerin satışının gerçekleştirildiği e-ticaret platformlarına da uyarılar gönderildi. Bakanlık, bu satışların engellenmesi amacıyla önleyici tedbirlerin alınmasını talep etti.
Ticaret Bakanlığı şu açıklamayı yaptı:
“Tüketicilerin haklarının korunması, aldatıcı ve yanıltıcı reklamlara karşı etkin mücadele ve özellikle genç tüketicilerin korunması amacıyla denetim faaliyetlerimiz kararlılıkla sürecek.”
Gençler hedefteydi: Dijital kumar algısı
Uzmanlar, bu tür ürünlerin özellikle genç kitlelere yönelik pazarlama stratejileri içerdiğini ve "kutudan ne çıkarsa" heyecanı ile bilinçsiz harcamalara neden olabildiğini belirtiyor. Bu uygulamalar, bazı çevrelerce dijital ortamda kumar benzeri bir alışveriş modeli olarak da eleştiriliyor.
Tüketici dernekleri ise bu kararı olumlu karşıladı. Vatandaşların da bilinçli tüketici davranışı sergileyerek bu tür aldatıcı ürünlerden uzak durmaları çağrısında bulunuldu.
