Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) Resmi Gazete’de yayımlanan son kararı, hem konut almak isteyenleri hem de kredi kartı kullanan milyonları doğrudan ilgilendiriyor.
Finansal istikrarı güçlendirme ve tüketiciyi koruma hedefiyle hayata geçirilen düzenlemeler, konut kredilerinden kredi kartı limitlerine, ihtiyaç kredilerinden kredili mevduat hesaplarına kadar geniş bir alanı kapsıyor. Özellikle konut kredilerinde birinci el ve ikinci el ayrımının kaldırılması dikkat çekerken, borçların yeniden yapılandırılmasına ilişkin adımlar da öne çıkıyor. Alınan kararlarla birlikte bankacılık sisteminde daha dengeli, gelirle uyumlu ve sürdürülebilir bir kredi yapısının hedeflendiği vurgulanıyor.
Konut Kredilerinde Yeni Dönem
BDDK’nın düzenlemesiyle konut kredilerinde uzun süredir uygulanan birinci el ve ikinci el konut ayrımı sona erdi. Artık kredi tutarının, teminat olarak gösterilen konutun değerine oranı belirlenirken bu ayrım dikkate alınmayacak. Ayrıca 2010 yılından sonra inşa edilen ve asgari C enerji sınıfına sahip konutlar, avantajlı kredi değer oranı uygulamasına dahil edildi. Bu adımın, enerji verimliliği yüksek ve görece depreme dayanıklı konutların alımını teşvik etmesi bekleniyor. İlk kez ev sahibi olacak tüketicilere yönelik destek de düzenlemenin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Ancak kişinin kendisi, eşi ya da 18 yaş altındaki çocukları adına en az bir konut bulunması durumunda, belirlenen oranlar yüzde 75 azaltılarak uygulanmaya devam edecek.
Kredi Kartı ve İhtiyaç Kredilerinde Yeni İmkan
Yeni kararlarla birlikte bireysel kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredileri için de önemli bir kolaylık sağlandı. Dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri, borçlunun talep etmesi halinde yeniden yapılandırılabilecek. Yapılandırma başvurularının, yapılandırma tarihinden itibaren üç ay içinde yapılması gerekiyor. Bu şartı sağlayan borçlar, azami 48 ay vade ile yeniden düzenlenebilecek. Böylece ödeme güçlüğü yaşayan tüketicilerin borçlarını daha uzun vadede ve kontrollü şekilde geri ödemesinin önü açılmış oldu.
Kredi Kartı Limitlerine Sıkı Ayar
BDDK’nın dikkat çeken bir diğer düzenlemesi kredi kartı limitlerine ilişkin oldu. Buna göre kart hamilinin tüm bankalardaki toplam kredi kartı limiti, ilk yıl için aylık ortalama gelirin en fazla iki katı, ikinci yıldan sonra ise dört katı olabilecek. Yeni kart çıkarılması ya da mevcut kart limitlerinin artırılmasında yalnızca aylık veya yıllık ortalama gelir dikkate alınacak. Gelir teyidi ise bankalarca kabul edilen resmi belgeler üzerinden yapılacak. Ayrıca toplam kart limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan kullanıcıların, son bir yıl içinde en yüksek harcamanın yapıldığı hesap kesim tarihinde kullanılmayan limitlerinin bankalarca kısmen düşürülmesi kararlaştırıldı. Bu uygulamayla yüksek ama kullanılmayan limitlerin sistem üzerindeki riskinin azaltılması hedefleniyor.
KMH Limitlerinde Üst Sınır Netleşti
Kredili mevduat hesaplarına (KMH) yönelik düzenlemeler de karar paketinde yer aldı. Buna göre bireysel müşteriler için KMH açılışı ve limit artışlarında üst sınır, müşterinin belgelerle ispatlanan aylık ortalama gelirinin en fazla iki katı olacak. Eğitim kurumlarıyla yapılan anlaşmalar kapsamında, eğitim ödemeleri için tanımlanan KMH limitleri ise bu sınırlamadan muaf tutuldu. Ayrıca kullanılmayan KMH limitleri için bankaların sermaye yükümlülükleri artırılarak uluslararası düzenlemelerle uyum sağlandı. Bu adımın, hem finansal istikrarı desteklemesi hem de gereksiz borçlanmanın önüne geçmesi amaçlanıyor.
