C vitamini başta olmak üzere bilinçsiz kullanılan takviyeler, sanıldığı kadar masum olmayabiliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, böbreklerin gün boyu vücudun ihtiyacına göre çalıştığını belirterek, farkında olunmadan kullanılan bazı ilaçlar ve besin desteklerinin böbrek sağlığını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.
Böbrekler Gün Boyu 180 Litre Süzüntü Oluşturuyor
Sağlıklı bir yetişkinde böbreklerden her dakika yaklaşık 1,2–1,3 litre kan geçtiğini ifade eden Doç. Dr. Atasoyu, böbreklerin bu kanı süzerek vücut için gerekli proteinleri ayırdığını ve “süzüntü” adı verilen bir sıvı oluşturduğunu söyledi.
Gün içinde yaklaşık 180 litre süzüntü oluştuğunu belirten Atasoyu, bu sıvının büyük bölümünün vücut tarafından geri alındığını, atık maddeler ve sıvı fazlasının ise günde 1,5–2 litre idrar olarak dışarı atıldığını aktardı.
Aşırı C Vitamini ve D Vitamini Taş Riskini Artırabiliyor
Doç. Dr. Atasoyu, bazı desteklerin böbreklerde risk oluşturabileceğini vurgulayarak şu uyarıda bulundu:
Aşırı C vitamini böbrek taşı riskini artırabilir.
Aşırı D vitamini ise dehidratasyon (sıvı kaybı) ve böbrek taşı riskini yükseltebilir.
Türkiye’de Yaklaşık 9 Milyon Kronik Böbrek Hastası Var
Ülkemizde yaklaşık 9 milyon kronik böbrek hastası bulunduğunu hatırlatan Doç. Dr. Atasoyu, kana karışan her maddenin böbreklerden geçtiğini ve bazı maddelerin burada hasara yol açabileceğini söyledi.
Özellikle;
kronik böbrek hastalığı olanlar,
diyabet,
hipertansiyon,
kalp yetmezliği,
obezite gibi risk faktörlerine sahip kişilerin ilaç ve takviye kullanırken daha dikkatli olması gerektiğini belirtti.
İdrar Renginde Değişim ve Şişlik Böbrek Hasarını İşaret Edebilir
Bazı ilaçların kullanımı sonrasında böbrek hasarını düşündürebilecek belirtilere dikkat çeken Atasoyu, özellikle ağrı kesiciler ve antibiyotiklerin ardından;
idrar renginde değişiklik,
vücutta şişlik,
idrar miktarında azalma gibi durumların mutlaka dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Protein Tozu ve Kreatin Yanlış Kullanılırsa Tehlikeli Olabilir
Besin takviyelerinin içerik, doz ve kullanım sürelerinin çoğu zaman net olmadığını vurgulayan Atasoyu, birçok ürünün reçetesiz satıldığını ve sağlık uzmanına danışılmadan kullanıldığını söyledi.
Doç. Dr. Atasoyu, özellikle böbrek fonksiyon bozukluğu olan kişilerde takviyelerin dikkatli kullanılması gerektiğini belirterek, şu uyarıda bulundu:
Sağlıklı bireylerde B ve C vitaminlerinin fazlası böbreklerden atılabilir.
Kronik böbrek hastalarında ise bu maddeler vücutta birikerek taş ve sıvı kaybı gibi sorunlara yol açabilir.
Protein tozu ve kreatin, tek başına tehdit oluşturmasa da yetersiz su tüketimi, aşırı egzersiz veya böbreği etkileyen ilaçlarla birlikte kullanım durumunda riskli hale gelebilir.
Türkiye’de Tuz Tüketimi Önerilenin 3 Katı
Böbrek hastalığı riskini artıran en önemli faktörlerden birinin aşırı tuz tüketimi olduğuna dikkat çeken Atasoyu, Dünya Sağlık Örgütü’nün günlük tuz tüketiminde 5 gramı geçmemeyi önerdiğini hatırlattı.
Türkiye’de ise bu miktarın 16–18 gram civarında olduğunu belirten Atasoyu, tuz tüketimini azaltmanın böbrek sağlığını korumada etkili bir adım olacağını söyledi.
