Uluslararası piyasalardaki seyir, doğrudan pompaya yansıdı. Özellikle 16, 17 ve 18 Haziran tarihlerinde motorin grubu peş peşe indirim gördü. Sistemi inceleyelim. Eşel mobil mekanizması gereği 16 Haziran tarihinde motorin için hesaplanan 4 lira 88 kuruşluk düşüşün 1 lira 22 kuruşluk kısmı fiyatlara yansıdı. Ertesi gün, yani 17 Haziran takviminde 1 lira 66 kuruşluk bir indirim daha oluştu. Bunun pompaya etkisi 42 kuruş oldu. 18 Haziran gününe gelindiğinde ise 1 lira 83 kuruş olarak belirlenen indirimin 46 kuruşu tabelayı değiştirdi. Kaydedilen bu üç günlük hareketlilik, motorin fiyatlarında 2 lirayı aşan bir gerileme yarattı.
Sıra Benzinde: Gece Yarısı Tarife Değişiyor
Motorin tarafında yaşanan hareketliliğin ardından beklentiler benzin grubuna yönelmişti. Beklenen adım atılıyor. Bu gece yarısı itibarıyla benzin litre fiyatlarına yeni bir indirim uygulanacak. Belirlenen ham indirim tutarı 3 lira 96 kuruş. Fakat vergi dengeleme sistemi burada devreye giriyor. Söz konusu tutarın sadece 99 kuruşluk kısmı sürücülerin ödeyeceği fiyata düşüş olarak yansıtılacak.
18 Haziran İtibarıyla Güncel Tabelalar
Büyükşehirlerdeki fiyatlamalar rafineri uzaklığına göre farklılık taşıyor. Mevcut duruma göre İstanbul Avrupa yakasında benzinin litresi 63.15, motorin 64.42, otogaz ise 31.99 seviyesinden işlem görüyor. İstanbul Anadolu yakasında benzin 62.99, motorin 64.26, otogaz 31.39 olarak satılıyor. Başkent Ankara'da benzin 64.10, motorin 65.52, otogaz için belirlenen fiyat 31.97. İzmir tabelalarında ise benzin 64.38, motorin 65.79 ve otogaz 31.79 bandında.
Fiyatlar ve Eşel Mobilin Arka Planı
Türkiye pazarında akaryakıt rakamları rastgele hesaplanmıyor. Süreç, İtalya merkezli Akdeniz piyasasında yayınlanan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ile güncel dolar kurunun takibiyle başlıyor. Elde edilen gümrüksüz rafineri tavan fiyatının üzerine EPDK payı ve ÖTV ilave ediliyor. Sonuçta KDV hariç rafineri satış rakamına ulaşılıyor.
• Eşel mobil sistemi, fiyat dalgalanmalarını absorbe etmede önemli bir rol oynar.
• Sistem, uluslararası dalgalanmaların tüketiciye yansıtılmamasını sağlar.
• Döviz veya petrol fiyatlarındaki artışlar normalde pompa fiyatlarına yansır.
• Devlet, ÖTV tutarını düşürerek bu artışları dengeler.
• Örnek olarak, 2 TL’lik bir zam ihtiyacında devlet 1,5 TL ÖTV feragati yapabilir.
• Tüketici böylece sadece 0,5 TL’lik bir artış hisseder.
• Küresel fiyatlar düştüğünde, vergi tekrar artırılarak hazine gelirleri korunur.
• Bu döngü sürekli olarak devam eder.
