Çocukluk döneminde yaygın olarak geçirilen suçiçeği, yıllar sonra zona hastalığı olarak yeniden ortaya çıkabiliyor. Bağışıklık sisteminin zayıfladığı dönemlerde sinir köklerinde inaktif halde kalan virüsün yeniden aktifleşmesiyle gelişen zona, özellikle 50 yaş üstü bireyler için ciddi bir risk oluşturuyor. Central Hospital Dermatoloji Uzmanı Dr. Alaattin Özer, yeni nesil zona aşılarının hastalığa karşı yüzde 90’ın üzerinde koruma sağladığını belirterek, aşı olan kişilerin hastalığı daha hafif geçirdiğini vurguladı.
Zona Nedir, Neden Ortaya Çıkar?
Zona, suçiçeğine neden olan varicella zoster virüsünün yıllar sonra yeniden aktifleşmesiyle oluşan, deriyi ve sinirleri tutan ağrılı ve döküntülü bir hastalık olarak biliniyor. Virüs, suçiçeği geçiren kişilerin sinir sisteminde uzun yıllar boyunca inaktif şekilde kalabiliyor. Bu nedenle geçmişte suçiçeği geçiren kişilerde zona görülme ihtimali artarken, suçiçeği geçirmemiş bireylerde zona hastalığının ortaya çıkması genellikle mümkün olmuyor.
Hastalık Önce Ağrı ile Başlıyor, Sonra Döküntü Geliyor
Zona hastalığında ilk belirtilerin genellikle yanma, batma ve şiddetli ağrı şeklinde başladığını belirten Uzm. Dr. Alaattin Özer, hastalığın çoğunlukla vücudun tek tarafında şerit şeklinde yayıldığını ifade etti. Ağrının ardından içi su dolu kabarcıkların ortaya çıktığını ve döküntülerin birkaç hafta içinde iyileşebildiğini dile getiren Özer, esas riskin döküntüler geçtikten sonra ortaya çıkabileceğine dikkat çekti.
En Büyük Tehlike: Uzun Süren Sinir Ağrıları
Uzm. Dr. Özer, zonanın en zorlayıcı yönlerinden birinin döküntüler iyileşse bile aylar hatta yıllar sürebilen sinir ağrıları olduğunu söyledi. Postherpetik nevralji olarak tanımlanan bu durumun özellikle ileri yaştaki kişilerde uykusuzluk, günlük yaşamın aksaması ve belirgin yaşam kalitesi kaybına yol açabildiğini belirten Özer, bu ağrıların tedavisinin her zaman kolay olmadığını ifade etti.
Kimler Daha Fazla Risk Altında?
Zona hastalığı her yaşta görülebilse de, 50 yaş üzerindeki bireylerde daha sık ortaya çıkıyor. Uzmanlara göre zona açısından risk grubunda bulunan kişiler şu şekilde sıralanıyor:
50 yaşını geçmiş bireyler
Diyabet, kanser veya romatizma gibi kronik hastalığı olanlar
Yoğun stres altında çalışanlar
Uyku düzeni bozuk olanlar
Bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananlar
Zona Aşısı Yüzde 90’ın Üzerinde Koruma Sağlıyor
Zonadan korunmanın en güvenli ve etkili yolunun aşı olduğunu belirten Uzm. Dr. Alaattin Özer, yeni nesil zona aşılarının hastalığa karşı yüzde 90’ın üzerinde koruma sağladığını söyledi. Özer, aşı uygulanan bireylerde zona görülse bile hastalığın daha hafif ve daha az ağrılı atlatılabildiğini dile getirdi.
Aşı Kaç Doz Yapılıyor, Ne Zaman Uygulanıyor?
Uzm. Dr. Özer’in verdiği bilgilere göre yeni nesil zona aşıları canlı virüs içermediği için güvenilirliği yüksek kabul ediliyor. Aşının genellikle 2 ile 6 ay arayla toplam 2 doz şeklinde uygulandığı belirtiliyor. Aşı, yalnızca zona hastalığını önlemekle kalmıyor, kalıcı sinir ağrılarının görülme riskini azaltmada da etkili bulunuyor.
Daha Önce Zona Geçirenler de Aşı Olmalı mı?
Uzmanlar, daha önce zona geçirmiş bireylerin de tekrar riskine karşı doktor kontrolünde aşı takvimine dahil olabileceğini ifade ediyor. Dr. Alaattin Özer, 50 yaş üzerindeki kişilerin hekimlerine danışarak zona aşısı konusunda değerlendirme yaptırmasının önemli olduğunu vurguluyor.
