Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak anılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için beklenen açıklamayı yaptı.
TBMM Genel Kurulu’nda konuşan Yılmaz, sistemin pilot uygulamasının 2026 yılında birkaç ilde başlayacağını, 2027 itibarıyla ise tüm Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini duyurdu. Yılmaz, bu yeni sistemin sosyal yardımları daha kapsayıcı ve etkin bir hale getireceğini belirtti. GETAD’ın, seçim beyannamesinde yer alan önemli vaatlerden biri olduğunu vurgulayan Yılmaz, uygulamanın sosyal devlet anlayışı çerçevesinde aileleri güçlendirmeyi amaçladığını söyledi. Sistemin istihdamı teşvik ederken sosyal yardımları da sürdürülebilir bir zemine oturtacağını ifade etti.
Pilot uygulama 2026'da başlıyor
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın açıklamasına göre, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi ilk etapta 2026 yılında birkaç ilde pilot olarak hayata geçirilecek. Bu pilot uygulamayla sistemin işleyişi, etkileri ve eksiklikleri test edilerek gerekli güncellemeler yapılacak. 2027 yılında ise tüm Türkiye’ye yayılması planlanıyor.
Yılmaz, bu modelin sosyal yardım alanında kapsamlı bir yapısal dönüşüm anlamına geldiğini vurguladı. “Sadece yardım değil, aynı zamanda istihdam dostu bir sistem olacak,” diyen Yılmaz, ailelerin belirli bir eşik gelirin altında kalmaması için düzenli destek verileceğini belirtti. Bu destekler, mevcut sosyal yardımlarla entegre çalışacak şekilde tasarlanacak.
Sistemin amacı: Gelir eşitsizliğini azaltmak
GETAD, özellikle gelir dağılımında adaleti sağlamak ve ekonomik kırılganlığı azaltmak amacıyla kurgulanan bir sistem. Aile bazlı geliştirilen bu model, sosyal yardımları daha hedefli, sürdürülebilir ve şeffaf hale getirmeyi hedefliyor. Sistemin temel ilkelerinden biri de, istihdamdan caydırıcı etki yaratmaması. Yani destek alan bireylerin çalışmaya devam etmeleri teşvik edilecek.
Yılmaz, sistemin sadece bugünü değil, uzun vadeyi de hedeflediğini belirtti: “Bugün atılan adımlar, birkaç yıl sonra çok daha güçlü sosyal yapılar ve ekonomik denge olarak geri dönecek. Sosyal yardımları sadece geçici çözümler değil, yapısal dönüşüm araçları olarak görmek gerekiyor.”
Vatandaşlık Maaşı Nedir?
2026 yılında hayata geçirilmesi planlanan “vatandaşlık maaşı”, dar gelirli ailelere düzenli destek sağlamayı hedefliyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın ortaklaşa yürüttüğü çalışmanın önümüzdeki aylarda tamamlanması bekleniyor. Sisteme göre, hane geliri asgari ücretin altında kalan ailelere, en az bir bireyin işe katılımı teşvik edilene kadar ödeme yapılacak. Özellikle evde hiç çalışanın olmadığı durumlarda bu destek, ailenin ekonomik olarak güçlenmesini sağlayacak şekilde devam edecek.
Vatandaşlık Maaşı Kimlere Verilecek? Şartlar Nelerdir?
Yeni sistemin hedefi, gelir seviyesi düşük olan ve temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan ailelere düzenli maddi destek sağlamak. Vatandaşlık maaşından yararlanmak için hane gelirinin belirlenen eşik değerin altında olması gerekecek. Bu eşik, asgari ücret ya da yoksulluk sınırı dikkate alınarak yıllık bazda belirlenecek. Ailelerin geliri bu sınırın altındaysa, aradaki fark kadar destek ödemesi yapılacak.
Destek Miktarı Nasıl Hesaplanacak?
Sistem kapsamında önce, yıllık gelir için bir eşik değer belirlenecek. Bu rakam asgari ücret ya da yoksulluk sınırı dikkate alınarak oluşturulacak. Eğer ailenin toplam geliri bu sınırın altındaysa, aradaki fark devlet tarafından tamamlanacak. Örneğin eşik 20 bin lira, ailenin yıllık geliri 16 bin liraysa, kalan 4 bin lira aylara bölünerek maaş şeklinde ödenecek. Geliri hiç olmayan ailelere ise, iş bulunana kadar belirlenen tam destek tutarı sağlanacak.
Kocaeli Pilot İller Arasında Olacak mı?
Pilot uygulamanın nerelerde başlayacağı henüz resmen açıklanmadı. Ancak kulis bilgilerine göre, sistemin öncelikle depremden etkilenen bölgelerde ve gelir düzeyinin daha düşük olduğu büyük şehirlerde devreye alınması bekleniyor. Bu nedenle Kocaeli’nin dahil olup olmayacağı konusunda belirsizlik sürüyor.
