konak
ozturk group
KENT YAPI
Breau
cagingoz
KIRALIK IS MERKEZI
ekomini
ARIGUN MOBILYA
Kızılkaya

Güncel

En eski sevdamızdır tren…

Son yıllarda İzmit’teki yeme içme mekanlarında bol bol trenli siyah beyaz fotoğraflar asılmaya başladı duvarlara. Türkiye’de tren dendi mi, en önce akla, içinden tren geçen şehir, İzmit gelirdi. Tren şehrin içinden kaldırılalı yıll

10 Ağustos 2014 Saat: 12:01
YORUM YAPTavsiye EtYazdır

Bu haber 262 kez okunmuştur

En eski sevdamızdır tren…
En eski sevdamızdır tren…

Vaktiyle Tuncay Bilecen şöyle anlatmıştı: Türk Demiryolu Tarihi, 1856 yılında başlar. İlk demiryolu hattı olan 130 km'lik İzmir - Aydın hattına ilk kazma bir İngiliz şirketine verilen imtiyazla bu yılda vurulmuştu. Bu hattın seçimi nedensiz değildi. İzmir-Aydın yöresi diğer yörelere göre nüfus bakımından kalabalık, ticari potansiyeli yüksek, İngiliz pazarı olmaya elverişli etnik unsurların yaşadığı, İngiliz sanayisinin gereksinim duyduğu ham maddeye kolay ulaşılabilecek bir yöreydi.

Osmanlı Devletinde çeşitli dönemlerde, İngilizlere, Fransızlara ve Almanlara demiryolu imtiyazları verilmişti. İmparatorluğun son dönemlerinde Alman etkisine girildiği için Bağdat-Berlin demiryolu hattının yapımına büyük önem verilmiştir.

Haydarpaşa - İzmit - Ankara demiryolu ilk olarak 1888 yılında İkinci Abdülhamid’in Almanya’dan aldığı maddi destekle gerçekleştirildi. Sultan II. Abdülhamid hatıralarında; "Bütün kuvvetimle Anadolu Demiryollarının inşasına hız verdim. Bu yolun gayesi Mezopotamya ve Bağdat'ı, Anadolu'ya bağlamak, İran Körfezine kadar ulaşmaktır. Alman yardımı sayesinde bu başarılmıştır. Eskiden tarlalarda çürüyen hububat şimdi iyi sürüm bulmaktadır, madenlerimiz dünya piyasasına arz edilmektedir. Anadolu için iyi bir istikbal hazırlanmıştır" demektedir.

Cumhuriyetin ilanından itibaren ülkenin dört bir yanında adeta demiryolu seferberliği başlatılmıştır. Yabancıların elindeki demiryolu şirketleri hızla devletleştirilmiş, ihtiyaç dahilinde yeni güzergâhların yapımına girişilmiştir.

Nitekim, Cumhuriyetin onuncu yılı nedeniyle bestelenen 10. Yıl Marşı’nın ilk dörtlüğünde bu demiryolu sevdasından övgüyle söz edilir.

Çıktık açık alınla on yılda her savaştan,

On yılda on beş milyon genç yarattık her yaştan;

Başta bütün dünyanın saydığı Başkumandan;

Demir ağlarla ördük Anayurdu dört baştan.

Gerçekten de onca kıtlığa, imkansızlıklara rağmen, demiryolu yapımı İkinci Dünya Savaşı'na kadar büyük bir hızla sürdürülmüş, 1923-1950 yılları arasında yapılan 3.578 km.lik demiryolunun 3.208 km.si, 1940 yılına kadar tamamlanmıştır.

1950’li yıllardan itibaren ABD’den alınan Marshall yardımlarıyla demiryolları adeta yok sayılarak karayolu yapımına başlanmıştır. Bu politikaların sonucu olarak, 1950-1980 yılları arasında yılda sadece ortalama 30 km. yeni hat yapılabilmiştir.

1950'li yıllardan sonra uygulanan karayolu ağırlıklı ulaşım politikaları sonucunda, 1950-1997 yılları arasında karayolu uzunluğu % 80 artarken, demiryolu uzunluğu sadece % 11 artmıştır.

Seksenli yıllardan itibaren otoyol seferliği başlatılmıştır. İcraata Doğru programlarında her gün çağ atladığımızın söylendiği bu dönemin ulaşım felsefesini de Turgut Özal açıklıyordu: “Demiryolları komünist işidir!”

Böylece ülkemizde karayollarının yolcu taşıma payı % 96 iken, demiryolu ise yalnızca % 2'de kalmıştır. Oysa demiryolu ulaşımı, bize otomobil satan Batılı ülkelerde karayolu ile kafa kafaya gitmektedir.

Türkiye’de yük taşımacılığında da karayolu % 94, demiryolu % 4’lük bir orana sahip. Bu bilinçsiz politikaların sonucu olarak, trafik kazalarında her yıl 10 bin vatandaşımız ölüyor, 150 bin kişi de sakat kalıyor. Trafik kazaları sonucunda Türkiye ekonomisi her yıl 15 milyar Euro kayba uğruyor.

Tren garları ayrılığı çağrıştırır hep. Zamansız vedalarla ayrılır yollar. Geriye demirden tekerleklerin şarkısı ve garda boynu bükük bekleyen yalnız sevgili kalır. Trenler kavuşulmamayı anlatır, raylar da öyle…

Camların üstünde gece ve kar.

Bembeyaz karanlıkta parlayan raylar -

uzaklaşılıp kavuşulmamayı hatırlatıyor. (Nazım Hikmet, “Giden”)

 “Kocaman bir yalnızlıktır İzmit” mısrasıyla aklımıza kazınan Behçet Aysan, bu şiirinde;

kocaman bir yalnızlıktır İzmit

istasyon önlerinde sabah ağartısı

yürüyen telaş yarım kalmış şiir

terk edilmiş ölü martılar kıyısı

sözleriyle tren istasyonundan sahil boyunca şiirinin izinden sürüklüyor bizi…

YIL 1908

İzmit üzerine ilk kartpostallardan biri. Üzerinde 16 Ocak 1908 tarihi var. Ama muhtemelen 1904’yılından önce çekilmiş. Çünkü daha Saat Kulesi görünmüyor. Fransızca Souvenir d’İzmidt(Nicomedie) yani İzmit-Nikomedya Hatırası yazılı. Posta idaresi damgası da var. Kimbilir kim, dünyanın neresine bu kentten bu kartopsalı göndermiş yüz küsur yıl önce…

YIL 1920

Bu da çok eski bir fotoğrafı. Bugünkü Yürüyüş Yolu’nun en bakir dönemi. Ortada bir demiryolu var, çan çanlar var, ama tren yok. Nüfus çok az, adeta çevrede insan yok. Fotoğrafın çekildiği nokta, Kapanönü’nün önü…

YIL 1945

Fotoğrafı, İzmit’in efsane fotoğrafçılarından Fahri Seyrek çekmiş. İzmit Tren Garı… Karşıda Atatürk Heykeli ve Saat Kulesi bütün azametiyle duruyor. Yanındaki köşk 1990’lı yılların başına kadar ayakta kalabildi, sonra Kızılay’a bağışlandı ve yıkılıp gitti.

YIL 1958

Fotoğrafı, yine İzmit’in hayattaki efsane fotoğrafçısı Cemal Turgay çekmiş. Bu fotoğraf, kara trenli İzmit’in adeta sembol fotoğrafıdır ve şehirdeki pek çok mekanın duvarında asılıdır. Ne yazık ki, duvarlardaki o fotoğrafta Cemal Usta’nın imzasına yer verilmemiştir.

İSTASYON OTELİ

Tarihi İzmit Tren Garı ile yaşıt tarihi bir otel vardı bu kentte. Adını da tren garından almıştı. İstasyon Oteli… Birinci Geçit mevkiinde, Cumhuriyet Caddesi No: 40 adresindeki yeşil renkli ahşap otel binasını hatırlayacaksınız. Ömer Kavur'un ünlü Anayurt Oteli filminin bazı bölümlerinin de çekildiği tarihi İstasyon Oteli yıkıldı, yerine Anıtlar Yüksek Kurulu'nun izniyle bir iş merkezi yapıldı. Hazırlanan proje, tarihi binaların tıpkısının aynısı kuralını da bir kenara bırakıyordu. Otelin orijinal boyuttaki dış cephesi ahşap olarak aynen yapıldı, ancak ortaya betonarme koskoca bir iş merkezi çıktı.

YÜKSEK HIZLI TREN

Ve artık İzmit’ten Yüksek Hızlı Tren geçiyor. İlk seferinde ve sonraki seferlerinde ufak tefek aksaklıklar oldu, ama vızır vızır işliyor.

10 TEMMUZ 2000

İzmit, ‘İçinden tren geçen şehir’ olarak anılırdı. İzmit’in içinden geçen demiryolu 10 Temmuz 2000 tarihinde kaldırıldı ve bir grup İzmitli bu hatıra fotoğrafını çektirdi. Fotoğraftakilerin bir bölümü de aradan geçen 14 yıl içinde aramızdan ayrıldı.

YORUMLAR Üye Girişi

Bu Habere Yorum Yapılmadı. İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz? 
Lütfen Resimdeki kodu yazınız
 

Kocaeli Haberleri Tavsiye Formu

Bu Haberi Arkadaşınıza Önerin
İsminiz
Email Adresiniz
Arkadaşınızın İsmi
Arkadaşınızın E-Mail Adresi
Varsa Mesajınız
Güvenlik KoduLütfen Resimdeki kodu yazınız